วารสารทันตภูธรออนไลน์

การประกวดรางวัลไลอ้อนสุขภาพช่องปาก

2010-07-07T21:04:00.001+07:00

งานประจำสู่งานวิจัยทันตสาธารณสุข

2010-07-07T16:13:00.001+07:00

วารสารทันตภูธรเล่ม1-53

2010-04-26T21:03:00.002+07:00

ดาวน์โหลด

แผนงานสร้างเสริมทันตสุขภาพในคนพิการ

2010-01-13T18:52:00.002+07:00

แนะนำblogสร้างเสริมทันตสุขภาพในคนพิการ
http://dent4disabled.blogspot.com/

หัวข้อธรรมคำสอน : หลวงพ่อจรัญ ฐิตตฺธมโม วัดอัมพวัน จ.สิงห์บุรี

2010-01-12T21:31:00.002+07:00

หัวข้อธรรมคำสอน : หลวงพ่อจรัญ ฐิตตฺธมโม วัดอัมพวัน จ.สิงห์บุรี

อดทนเป็นสมบัติของนักต่อสู้

ความรู้เป็นสมบัติของนักปราชญ์

ความสามารถเป็นสมบัติของนักประกอบกิจ

ความมีระเบียบทุกชนิดเป็นสมบัติของผู้ดี

2010-01-12T21:21:00.005+07:00

กรองใจท้ายเล่ม

เดือนธันวาคมมาเยือนพร้อมลมหนาวเหมือนเช่นทุกปี ปีนี้ย่อมต่างไปจากอดีตไม่มากก็น้อย แต่สิ่งที่ไม่เปลี่ยนไปจากคนไทยทุกคนที่รักประเทศไทยคือ การจงรักภักดีต่อองค์ในหลวงของเรา โดยเฉพาะปีนี้พระองค์ทรงประชวรค่อนข้างนาน แต่พสกนิกรชาวไทยจากทั่วประเทศก็ได้ส่งกำลังใจ ขอพรสิ่งศักด์สิทธิ์ ขอให้พระองค์ทรงหายประชวรและขอให้มีพระพลานามัยสมบูรณ์แข็งแรง อยู่เป็นมิ่งขวัญ เป็นศูนย์รวมดวงใจชาวไทยทั่วประเทศตลอดนานเท่านาน ก็คงเป็นที่ประจักษ์ของคนไทยทุกคนว่า
ในหลวงของเราท่านทรงงาน เพื่อประโยชน์สุขของราษฎรชาวไทยทั้งประเทศ ทุกศาสนา ท่านก็ทรงโปรดให้อยู่อย่างมีความสุข น้ำพระทัยอันเปี่ยมไปด้วยความเมตตากรุณาต่อชาวไทย นั้นยิ่งใหญ่นัก มีเรื่องราวที่น่าประทับใจของพระองค์ท่านที่พวกเราอาจจะไม่เคยทราบมาก่อน ฉบับนี้จึงขอนำเรื่องดีๆที่เมื่ออ่านแล้วพวกเราคงปลื้มปิติ ซาบซึ้งในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์ท่านมากยิ่งขึ้น และน่าจะเป็นสิ่งที่พวกเราจะนำมาปรับใช้ในชีวิตของเราหลายๆด้านได้

เรื่อง "เดิมพันของเรา" ครั้งหนึ่ง เมื่อมรว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ได้กราบบังคมทูลถามพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวว่า "เคยทรงเหนื่อย ทรงท้อบ้างหรือไม่ ” ครั้งนั้น พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมีพระราชกระแสตอบว่า “ความจริงมันน่าท้อถอยหรอก บางเรื่องมันน่าท้อถอย แต่ว่าฉันท้อไม่ได้ เพราะเดิมพันของเรานั้นสูงเหลือเกิน เดิมพันของเรานั้นคือบ้านคือเมือง คือความสุขของคนไทยทั่วประเทศ” (ข้อมูลจาก ไทยรัฐ ฉบับ 5 ธ.ค.32 ) จากเรื่องนี้ เราคงต้องย้อนมาดูตัวเราว่า พวกเราเป็นข้าราชการในพระองค์ พวกเราก็ต้องไม่ท้อ ท้อไม่ได้เช่นกัน ขอให้ทำงานในหน้าที่ให้ดีที่สุด เดิมพันของเราน่าจะเป็นสุขภาพและความสุขของประชาชนที่เราต้องดูแลเช่นกัน ?

เรื่อง “ฉันทนได้” ปี 2528 พระทนต์องค์หนึ่งของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว หักเฉียดโพรงประสาทฟัน พระทนต์องค์นั้นต้องการการถวายการรักษาเร่งด่วน แต่ขณะนั้นกรุงเทพฯ ก็กำลังประสบปัญหาอุทกภัย ต้องการการบรรเทาทุกข์เร่งด่วนเช่นกัน เมื่อทันตแพทย์เข้ามาถวายการรักษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรับสั่งถามว่า "จะใช้เวลานานเท่าใด" ทันตแพทย์กราบบังคมทูลว่า “อาจต้องใช้เวลา 1-2 ชม. ” พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรับสั่งว่า " ขอรอไว้ก่อนนะ ฉันทนได้ วันนี้ขอไปดูราษฏรและช่วยแก้ไขปัญหาเรื่องน้ำท่วมก่อน" จากเรื่องนี้ จะเห็นว่าพระองค์ยอมทนเจ็บปวดคนเดียวเพื่อไม่ให้ราษฎรของพระองค์หลายคนหลายครอบครัวต้องเดือดร้อนจากน้ำท่วม ทรงมีน้ำพระทัยประเสริฐยิ่งนัก

เรื่อง "พระมหากษัตริย์" เมื่อมีผู้สื่อข่าว BBC ขอพระราชทานสัมภาษณ์เพื่อประกอบภาพยนตร์เรื่อง The Soul of Nation ในปี 2522 โดยได้กราบบังคมทูลถามถึง พระราชทัศนะเกี่ยวกับบทบาทหน้าที่ของพระมหากษัตริย์ไทย พระองค์ได้พระราชทานคำตอบว่า "การที่จะอธิบายว่า พระมหากษัตริย์ คืออะไรนั้น ดูเป็นปัญหาที่ยากพอสมควร โดยเฉพาะในกรณีของข้าพเจ้า ซึ่งถูกเรียกโดยคนทั่วไปว่า พระมหากษัตริย์ แต่โดยหน้าที่ ที่แท้จริงแล้วดูจะห่างไกลจากหน้าที่ที่พระมหากษัตริย์ที่เคยรู้จักหรือเข้าใจกันมาแต่ก่อน หน้าที่ของข้าพเจ้าในปัจจุบันนั้นก็คือ ทำอะไรก็ตามที่เป็นประโยชน์ ถ้าถามว่า ข้าพเจ้ามีแผนการอะไรบ้างในอนาคต คำตอบก็คือไม่มี เราไม่ทราบว่าอะไรจะเกิดขึ้นในภายภาคหน้า แต่ไม่ว่าอะไรจะเกิดขึ้นก็ตาม เราก็จะเลือกทำแต่สิ่งที่เป็นประโยชน์ ซึ่งนั่นเป็นสิ่งที่เพียงพอแล้วสำหรับเรา ”

นี่เป็นเรื่องราวดีๆเพียงเล็กน้อยที่ผู้มีโอกาสถวายงานพระองค์นำมาเล่าให้ทราบกัน พระราชกรณียกิจที่ทรงทำให้ประชาชนคนไทยนั้นมากมายมหาศาล สมกับที่พระองค์ทรงมีพระปฐมบรมราชโองการ ที่ทรงตรัสไว้ในวันที่ขึ้นครองราชย์ว่า “เราจะปกครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขแห่งมหาชนชาวสยาม” พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จึงเป็นพระมหากษัตริย์ที่ประชาชนชาวไทยทุกคนให้ความเคารพรักและเทิดทูน เพราะพระองค์ทรงเหน็ดเหนื่อยมาตลอดตั้งแต่ทรงขึ้นครองราชย์จนถึงปัจจุบัน สมควรอย่างยิ่งที่ประชาชนอย่างเราจะเอาแบบอย่างที่ดี ไปเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิต เพื่อประโยชน์สุขของชาติและประชาชน พวกเราชาวทันตสาธารณสุขภูธร จึงขอพระราชทานวโรกาสถวายพระพรชัยมงคล ขออำนาจแห่งคุณพระศรีรัตนตรัยและสิ่งศักดิ์สิทธิ์ทั้งหลาย จงพร้อมกันอภิบาลรักษาใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท ให้พระองค์ทรงหายจากพระอาการพระประชวร ทรงพระเกษมสำราญ และ มีพระชนมายุยิ่งยืนนาน เทอญ

ด้วยเกล้าด้วยกระหม่อมขอเดชะ
ข้าพระพุทธเจ้า ทพญ.บานเย็น ศิริสกุลเวโรจน์ ประธานชมรมทันตสาธารณสุขภูธร พร้อมด้วยสมาชิกทุกคน

ทันตสุขภาพเพื่อคนพิเศษ : เยี่ยมบ้าน

2010-01-12T21:11:00.005+07:00

ทันตสุขภาพเพื่อคนพิเศษ : เยี่ยมบ้าน กิจกรรมการลงพื้นที่ชุมชมเพื่อออกเยี่ยมบ้านของฉันในวันนี้ เป็นครั้งแรกหลังจากลาออกจากราชการมาร่วม 10 ปี ด้วยภารกิจงานส่งเสริมทันตสุขภาพเพื่อคนพิเศษ ของสถาบันส่งเสริมสุขภาพคนพิการ ทำให้ฉันมีโอกาสพิเศษในการออกพื้นที่เยี่ยมบ้านคนพิการ กับโรงพยาบาลบางใหญ่ โดยมี พี่แพร เจ้าแม่บางใหญ่ และเป็นทุกสรรพสิ่งของน้องๆในชมรมทันตสาธารณสุขภูธรทุกคน ได้กรุณาเปิดพื้นที่ให้ฉันได้เข้าไปปฏิบัติงานในพื้นที่เป็นกรณีพิเศษ ด้วยความตื่นเต้นระคนตื่นตูมในแบบที่ฉันเป็น ทำให้ฉันไปถึงบางใหญ่ตั้งแต่ 7โมงเช้า ทั้งๆที่เวลานัดประมาณ 8.30 น. ไม่มีใครเลยในห้องฟัน นอกจากบรรดาหนังสือหนังหามากหน้าหลายตาหน้าห้องฟันของโรงพยาบาลบางใหญ่ ที่พอจะเป็นเพื่อนพูดคุยกับฉันได้บ้าง เล่มแล้วเล่มเล่าในเช้าวันนั้น อืมมมม...เห็นที ต้องกลับไปบอกกองบรรณาธิการให้พัฒนาวารสารทันตภูธรซะบ้างแล้ว ดูดิ๊ วารสารอื่นต่างๆนานา ในแวดวงสาธารณสุข เค้าดูดี๊ ดูดี น่าสนใจทั้งนั้นเลย เมื่อถึงเวลานัดหมาย 8.30 น. พี่แพรมาแล้ว พี่แพรลากลังพลาสติกสีขาวลังใหญ่ พร้อมด้วย gift set เตรียมไว้หลายชุด เพื่อนำไปฝากทุกๆบ้านที่เราคุณหมอพี่คุณหมอน้องจะไปเยี่ยมเยียนกันในวันนี้ แฟ้มสีเขียวเก็บเอกสารที่ใช้กรอกข้อมูลคนพิการในแต่ละบ้านที่เรามีรายชื่อคนพิการและอยู่ในแผนการทำงานแบบสุ่มเยี่ยมวางเตรียมพร้อมอยู่บนลังพลาสติก พี่แพรโทรตามคนสำคัญ ตอนแรกฉันก็ไม่รู้เลยว่าจำเป็นอย่างยิ่งที่เราจะต้องมีคนสำคัญร่วมทีมไปกับเราด้วย เธอคนนั้นก็คือ พี่จิ๋มหัวหน้าอสม.ประจำอำเภอบางใหญ่ โทรกันไปโทรกันมา สรุปว่าให้คนขับรถพาพวกเราไปรับพี่จิ๋มที่บ้านเลยก็แล้วกัน เมื่อไปรับพี่จิ๋มแล้ว พี่จิ๋มก็พาไปรับใครอีกคน เป็นคนสำคัญที่ ชื่อพี่กู้ หัวหน้าอสม.ประจำหมู่ 6 หมู่ที่เราจะไปเยี่ยมบ้านกันในวันนี้ เอาล่ะนะ คนขับรถของโรงพยาบาลตระเวนรับกันครบแล้วนะคะ ได้เวลาปฏิบัติงานกันจริงๆจังๆซะที ตื่นเต้นๆๆ เริ่มต้นที่บ้านคุณยายน้องโอ๊ตเจ้าหน้าที่ของโรงพยาบาลบางใหญ่ ท่านเดินไม่ได้เนื่องจากโรคเบาหวาน ขณะนี้ดูแลโดยลูกสาว แต่ท่านคิดถึงลูกชายที่ไม่ค่อยมีเวลามาเยี่ยม พูดถึงลูกชายทีไร คุณยายน้ำตาไหลทุกที ลูกสาวคอยดูแลอยู่ไม่ห่าง ทั้งอาบน้ำอาบท่าหาข้าวหาปลาให้ทาน ยังดีที่มีแก้วตาดวงใจน้องโอ๊ตหลานชายคนเก่งที่คุณยายภาคภูมิใจนักหนา ว่าข้าเลี้ยงของข้ามากับมือ ความรู้สึกปลื้มในหลานชายคนโปรดช่วยเติมเต็มความชุ่มชื่นในหัวใจและสร้างเสียงหัวเราะให้หญิงชราให้ลืมนึกถึงลูกชายไปได้บ้าง เมื่อตรวจฟันก็พบว่าคุณยายไม่ค่อยจะมีฟันแล้ว ในปากเหลือแต่เหงือกเป็นส่วนใหญ่ ส่วนน้อยที่พบได้บ้างประปรายเป็นรากฟันที่ผุคาเหงือกอยู่ สอบถามได้ความว่าคุณยายไม่ค่อยสนใจจะปวดฟัน ด้วยเรื่องอื่นๆมันน่าสนใจมากกว่า ตามประสาจิตใจที่วิ่งวนไปมา หากแต่ร่างกายไม่อาจขยับเขยื้อนไปไหนมาไหนได้ดังใจปรารถนา หากคุณยายปวดฟันพี่แพรบอกให้ลูกสาวโทรไปตาม จะมาถอนฟันให้ถึงที่ค่ะ พี่แพรแนะนำวิธีใช้แปรงสีฟันไฟฟ้าให้แก่ลูกสาวผู้ดูแลคุณยาย ลูกสาวคุณยายเล่าให้ฟังว่า “ก็แบบนี้ไงที่หนูจะซื้อให้แม่ แต่แม่ด่าหนูวันนั้นอ่ะ” ยังไม่มีใครถามว่าคุณยายด่าเรื่องอะไร ลูกสาวยายก็เล่าเสียเองว่า “แกกลัวเจ้าหัวหมุนๆจะหลุดเข้าคอแก” นอกจากแปรงสีฟันไฟฟ้าแล้วยังมีน้ำยาบ้วนปาก ยาสีฟัน แปรงสีฟันธรรมดา รวมทั้งถ่ายไฟฉายก้อนเล็กเอาไว้ใส่แปรงสีฟันไฟฟ้าเมื่อถ่านชุดเก่าหมด พี่แพรก็จัดเตรียมไว้ให้อยู่ในห่อ Gift set อย่างหรูจาก โรงพยาบาลบางใหญ่ค่ะ ฉันเห็นดีเห็นงามด้วยอย่างยิ่งในการนำของขวัญติดไม้ติดมือไปเยี่ยมบ้าน ของขวัญเล็กๆน้อยๆหรือ gift set อย่างหรู (ถ้ามีงบประมาณมากพอ) น่าจะช่วยสื่อสารด้วยอวัจนภาษาถึงไมตรีจิตอันดีงามที่เราตั้งใจให้ต่อผู้ที่เราไปเยี่ยมเยือนค่ะ แต่แม้จะไม่มีสิ่งของใดๆไปกำนัล ฉันก็เชื่อว่าคนไข้ทุกคนย่อมรู้สึกดีที่คุณหมอไปเยี่ยมถึงบ้านอยู่แล้วล่ะค่ะ ขณะที่คุณยายและลูกสาวกำลังตั้งใจฟังพี่แพรให้ทันตสุขศึกษาอยู่นั้น หน้าที่ตากล้องมือสมัครเล่นอย่างฉันก็ถ่ายภาพนั้นนี้โน้นไปตามเรื่อง พี่หมอแพรบอกให้ถ่ายบรรยากาศของบ้านด้วย ..โอเค..ค่ะ จากบ้านคุณยาย เราไปเยี่ยมอีกหลัง เป็นบ้านไทยโบราณริมน้ำของสาวสวย ชื่อพี่อุ้มค่ะ พี่อุ้มอายุ 40 เศษ เป็นคนน่ารัก รูปร่างตุ้ยนุ้ย อารมณ์ดีดี๊ดี กับคนคุ้นเคย ซึ่งคนคุ้นเคยสุดๆที่ช่วยให้การไปเยี่ยมเยียนพี่อุ้มเป็นไปอย่างเนียนแต๊เนียนวา ก็ไม่พ้นคนสำคัญของชุมชน คืออสม.ที่ไปกับเราด้วยนั่นเองค่ะ
พี่กู้อสม.ประจำหมู่ 6 รู้จักมักจี่สนิทสนมกับพี่อุ้มมากๆ ช่วยสอนพี่อุ้มใช้แปรงสีฟันไฟฟ้าที่กดแล้วมีเสียงดังวื้อๆๆ พร้อมหัวแปรงหมุนติ้วๆๆ สร้างความฉงนสนเท่ห์กับพี่อุ้มไม่น้อยเชียวล่ะค่ะ หลังจากหายตื่นตะลึงกับเสียงเครื่องจักรหมุนเองได้ที่หน้าตาคล้ายแปรงสีฟันแล้ว กองเชียร์ก็เฮโลชวนเชิญให้พี่อุ้มทดลองใช้แปรงสีฟันด้ามใหม่ที่คุณหมอแพรนำไปฝาก พี่อุ้มเชียร์ขึ้นค่ะ ฉันสังเกตว่าพี่อุ้มจับแปรงสีฟันไฟฟ้าอย่างถนัดถนี่ มิได้สนใจสงสัยใดๆต่อสุ้มเสียงหรืออาการสั่นๆของแปรงสีฟันไฮโซนี้แต่อย่างใด...พี่อุ้มตั้งใจแปรงฟันอย่างมุ่งมั่นค่ะ ...โอ้..แม่คุณ 3 นาทีผันผ่านล่วงเลยแล้ว พี่อุ้มเธอแปรงฟันได้เก่งกาจยิ่งกว่านักเรียนทันตแพทย์บางคนเสียอีก (น่าจะเป็นฉันเอง) คงด้วยความที่นานๆจะมีคนแปลกมาเชียร์พี่อุ้มให้แปรงฟันอย่างเต็มรูปเช่นนี้เสียที จึงสังเกตเห็นได้ชัดว่าฟองยาสีฟันนั้นกลายเป็นสีชมพูสดๆเลยล่ะค่ะ หลังแปรงฟัน คุณหมอพี่แพรตรวจฟันให้เอ่ยปากชมว่าฟันพี่อุ้มขาววาวว๊าบขึ้นอย่างเห็นได้ชัด มองไปมองมาก็ป๊ะกับคราบหินปูนมากมายตามคอฟันขอบเหงือก คุณหมอพี่และคุณหมอน้องที่ไปเยี่ยมบ้านพี่อุ้มด้วยกัน มองตากันปริบๆ ...เอ...พี่อุ้มน่าจะได้ รับการขูดหินปูนเพื่อบรรเทาอาการเหงือกอักเสบและลดคราบหินปูนเขียวๆนี้ลงบ้างนะเนี่ยนะ… แต่จะเริ่มต้นอย่างไรกันดีล่ะ สำหรับสาวสวยคนพิเศษร่างใหญ่คนนี้ อืมมมม..คุณหมอพี่ คุณหมอน้อง ขออนุญาตกลับฐานที่ตั้งเดิมไปคิดแนวทางการรักษาที่เหมาะสมเป็นการบ้านต่อไปค่ะ ก่อนจากบ้านพี่อุ้มมา พี่แพรฝากพี่กู้ อสม.คนสนิท ช่วยตามมาเปลี่ยนถ่านแปรงสีฟันไฟฟ้าให้พี่อุ้มด้วย

เราไปเยี่ยมบ้านอื่นๆต่อกันอีกหลายบ้านซึ่งฉันคงจะนำมาเขียนเล่าต่อได้เรื่อยๆไม่มีหมดผ่านคอลัมน์ ทันตสุขภาพเพื่อคนพิเศษนี้ นะคะ กลับมาคุยถึงพี่อุ้มกันต่อค่ะ ฉันรู้สึกประทับใจเธอจริงๆ จากการเยี่ยมบ้านพี่อุ้ม ฉันได้เรียนรู้มากมาย ดูช่างแตกต่างจากที่ฉันนั่งทางในแล้วคิดเอาเองอย่างยิ่ง ฉันรู้สึกดีมากๆกับการทำหน้าที่เพื่อนบ้านและญาติสนิทมิตรสหายของคนในชุมชนเดียวกัน ผ่านตำแหน่งที่เรียกกันอย่างเป็นทางการว่า อสม. อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน คงเป็นไปไม่ได้เลยที่คนพิเศษในชุมชนจะไว้วางใจให้คนแปลกหน้าอย่างคุณหมอคุณพยาบาลหรือเจ้าหน้าที่สาธารณสุขหน้าตาแปลกๆทั้งหลายเข้าไปนั่งเล่น นั่งคุยถึงเรือนชานกันได้ง่ายๆ นอกจากมีคนรู้จักที่คนพิเศษรู้สึกสนิทใจนำไปก่อน และเชื่อมโยงเราชาวสาธารณสุขดุจเป็นมิตรใหม่อีกคนที่เสนอตัวเข้ามาทำความรู้จัก อีกเรื่องที่ฉันทึ่งคือท่าทีของพี่อุ้มหลังจากปราบความพยศของเจ้าแปรงสีฟันไฟฟ้าร้องได้สั่นได้สำเร็จ พี่อุ้มจับแปรงสีฟันที่กำลังสั่นอย่างมั่นคง และสามารถใช้แปรงสีฟันได้ด้วยท่าทีปกติธรรมดา และคุ้นเคยเป็นที่สุด ความรู้เก่าดั่งเดิมที่สะสมมาตั้งแต่ฉันเป็นนิสิต ฝังหัวทึบๆของฉันมาว่าคนพิเศษนั้นคู่ควรกับแปรงสีฟันพิเศษดังเช่นแปรงสีฟันไฟฟ้ามากกว่าแปรงสีฟันธรรมดาสามัญทั่วไป ซึ่งอาจจะไม่แน่ตามนั้นเสมอไปนะคะ เพราะคนพิเศษส่วนใหญ่ในชุมชนจริงๆ คงจะน้อยคนนักที่ได้รับการสุ่มเพื่อแจก Gift set ไฮโซและมีแปรงสีฟันไฟฟ้า พร้อมรีฟิลและถ่านอีก 4 ก้อน เช่นที่พี่อุ้มได้รับ นั่นสินะ ..แล้วก่อนหน้านี้พวกเค้าแปรงฟันอย่างไรกันหล่ะ พวกเค้าก็ต้องใช้แปรงสีฟันธรรมดาๆที่หาซื้อได้ในชุมชนและญาติๆร่วมทั้งเพื่อนบ้านคนในชุมชนช่วยกันสอนการใช้แปรงสีฟันเท่าที่ทำได้ เพื่อให้คนพิเศษเหล่านั้นสามารถดูแลตนเองเป็นพื้นฐานได้บ้างโดยที่ไม่เป็นภาระกับคนในครอบครัวและคนในชุมชนซึ่งต่างก็หาเช้ากินค่ำต้องทำงานกันทั้งนั้น แปรงสีฟันไฟฟ้าอาจไม่ใช่สิ่งวิเศษที่ช่วยให้คนพิเศษมีสุขภาพช่องปากดีขึ้น แต่ในความรู้สึกของฉัน การเยี่ยมบ้านในวันนี้แปรงสีฟันไฟฟ้าเปรียบเสมือนของขวัญชิ้นพิเศษที่หมอฟันจัดเตรียมให้อย่างตั้งใจ คล้ายดั่งเป็นสะพานเชื่อมกลุ่มคนพิเศษที่อยู่ตามบ้าน ให้เข้าใกล้ห้องฟัน ให้เข้าใกล้การดูแลรักษาฟัน เช่นเดียวกับคนอื่นๆในชุมชนมากขึ้นอีกสักนิด จริงอยู่ทีบางครั้งสิ่งที่เรานำไปให้อาจจะไม่ใช่สิ่งที่พวกเค้าต้องการรับก็เป็นได้ แล้วอะไรคือสิ่งที่ใช่และเหมาะสมสำหรับทุกๆคน สำหรับคนพิเศษที่ต้องการการดูแลจากทันตบุคลากร และสำหรับทันตบุคลากรที่ต้องทำหน้าที่ดูแลทันตสุขภาพของทุกๆคนในชุมชน รวมทั้งคนพิเศษที่อาจไม่สะดวกในการเดินทาง มีข้อจำกัดหลายอย่าง แต่ก็ต้องการรับการดูแลจากทันตบุคลากรด้วยเช่นเดียวกัน ยังเป็นคำถามที่ต้องการคำตอบและต้องการทีมงานมาช่วยกันหาคำตอบ ช่วยกันคิดรูปแบบกระบวนการพัฒนาเข้าถึงการบริการทันตสุขภาพของกลุ่มคนพิการ อย่างเหมาะสม เป็นไปได้และยั่งยืนด้วยความเท่าเทียมกันในฐานะเป็นประชาชนคนไทย ทันตบุคลากรท่านใดสนใจ โทร 083 – 4934543 ติดต่อพูดคุยกับหมออ๋อ บรรณาธิการวารสารทันตภูธร รับผิดชอบประเด็นส่งเสริมทันตสุขภาพในคนพิการทุกประเภท ของสถาบันสร้างเสริมสุขภาพคนพิการได้โดยตรงเลยนะคะ ข่าวแว่วดังๆว่าทีมงานวางแผนจะจัดพบปะพูดคุยเพื่อระดมสมองเป็นเบื้องต้น จะเริ่มงานประมาณกลางเดือนมกราคม ปี 2553 ผู้สนใจกรุณาติดต่อมาล่วงหน้าเพื่อดำเนินการทำหนังสือเชิญตามระเบียบราชการนะคะ ขอบพระคุณทุกท่านค่ะ

ข่าวเครือข่าย กระจายโดยทันตภูธร สัมมนาทันตสาธารณสุขภาคใต้ ครั้งที่9 “ การทำงานเชิงรุก สุขภาพช่องปาก หลากสถานการณ์ภาคใต้ ”

2010-01-12T20:43:00.003+07:00

ข่าวเครือข่าย กระจายโดยทันตภูธร สัมมนาทันตสาธารณสุขภาคใต้ ครั้งที่9

“ การทำงานเชิงรุก สุขภาพช่องปาก หลากสถานการณ์ภาคใต้ ”

โดย วาลี ชูคดี ฝ่ายทันตสาธารณสุขชนบทภาคใต้ คณะทันตแพทยศาสต์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

นับเป็น “ การผนึกกำลังอีกครั้งของทันตบุคลากรภาคใต้......เพื่อสุขภาพช่องปากที่ดีของประชาชน ”

ฝ่ายทันตสาธารณสุขชนบทภาคใต้ คณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ร่วมกับ คณะกรรมการทันตสาธารณสุขภาคใต้ (คทสต.) และศูนย์อนามัยที่ 12 จังหวัดยะลา จัดสัมมนาทันตสาธารณสุขภาคใต้ ครั้งที่ 9 ขึ้น เมื่อวันที่ 9-11 พฤศจิกายน 2552 ณ โรงแรมเจ บี อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา โดยมี รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข นายแพทย์ ทนงสรรค์ สุธาธรรม ให้เกียรติมาเป็นประธานเปิดงาน โดยมี ผศ. ทพญ. วิภาพรรณ ฤทธิ์ถกล รองคณบดีฝ่ายบริหาร คณะทันตแพทยศาสตร์ และผู้จัดงานให้การต้อนรับ การประชุมครั้งนี้เป็นเวทีแห่งการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ (Knowledge management)ในการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพช่องปาก ในหลากกลุ่มอายุภายใต้แนวคิดส่งเสริมให้ประชาชนเป็นศูนย์กลางในการสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน มีการบรรยาย การนำเสนอผลงานทางวิชาการทั้ง Oral presentation และ Poster presentation กว่า 30 เรื่อง จัดเวทีวิชาการ และนวัตกรรมในการดำเนินงานส่งเสริมสุขภาพ ซึ่งผู้เข้าร่วมสัมมนาได้แลกเปลี่ยนประสบการณ์ร่วมกัน เพื่อนำความรู้ที่ได้รับไปพัฒนางานในภาคใต้ต่อไป นอกจากนี้ในงานจัดให้มีพิธีมอบรางวัลทันตบุคลากรตัวอย่างและดีเด่นภาคใต้ ประจำปี 2552 ซึ่งเป็นการเชิดชูเกียรติให้แก่ทันตบุคลากรท ที่ทุ่มเททั้งแรงกายแรงใจในการทำงานมาตลอด โดยมี ผู้ได้รับรางวัลทันตบุคลากรตัวอย่างและดีเด่นภาคใต้ ประจำปี 2552 ได้แก่

ทันตแพทย์ตัวอย่างภาคใต้
ทันตแพทย์หญิงสมศรี สวัสดีนฤนาท โรงพยาบาลมหาราช อำเภอเมือง จังหวัดนครศรีธรรมราช

ทันตแพทย์ดีเด่นภาคใต้
ทพญ. บงกช เกียรติศิริโรจน์ โรงพยาบาลนาบอน อำเภอนาบอน จังหวัดนครศรีธรรมราช
ทพญ. กรองมาลย์ แก้วสนิท โรงพยาบาลสมเด็จพระบรมราชินีนาถ อำเภอนาทวี จังหวัดสงขลา

เจ้าพนักงานทันตสาธารณสุขตัวอย่างภาคใต้
นางสมพร จันทร์ศิริ รพ.สงขลา อำเภอเมือง จังหวัดสงขลา เจ้าพนักงานทันตสาธารณสุขดีเด่นภาคใต้
นางสาวเสาวนา เอ่งฉ้วน สำนักงานสาธารณสุขจังหวัดภูเก็ต อำเภอเมือง จังหวัดภูเก็ต
นางสว่างจิตต์ แก้วจันทร์ โรงพยาบาลตากใบ อำเภอตากใบ จังหวัดนราธิวาส

ผู้ช่วยทันตแพทย์ดีเด่นภาคใต้
นายวิโรจน์ เชื้อเมืองพานกุล สสจ. สุราษฎร์ธานี อำเภอเมือง จังหวัดสุราษฎร์ธานี
นางจารีย์ ก่อตระกูล โรงพยาบาลหาดใหญ่ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

การประชุมครั้งนี้สร้างความประทับใจให้กับผู้เข้าร่วมงานในหลายๆกิจกรรม ทั้งนี้ต้องขอขอบคุณทุกคนที่มีส่วนสำคัญทำให้งานนี้สำเร็จไปด้วยดีโดยเฉพาะแกนนำสำคัญ3 ท่านนั่นคือ ทพ. ธรณินทร์ จรัสจรุงเกียรติ ประธานคณะกรรมการทันตสาธารณสุขภาคใต้(คทสต.) ทพญ. สายใจ พัฒนปรีชากุล หัวหน้าศูนย์อนามัยที่ 12 และ ดร. ทพญ. จรัญญา หุ่นศรีสกุล หัวหน้าฝ่ายทันตสาธารณสุขชนบทภาคใต้ อีกทั้งผู้ให้การสนับสนุนงบประมาณในการจัดงานทั้ง ในส่วนของคณะทันตแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ โรงพยาบาลหาดใหญ่ สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 12 สงขลา และแผนงานเครือข่ายเด็กไทยไม่กินหวาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (ส.ส.ส.) แล้วปีหน้าเราจะมาแลกเปลี่ยนสิ่งดีๆกันใหม่

เมื่อหมอฟัน ...มีฟัน...แต่เคี้ยวไม่ได้... โดย ชิวเหรียญ

2010-01-12T20:39:00.000+07:00

เมื่อหมอฟัน ...มีฟัน...แต่เคี้ยวไม่ได้... โดย ชิวเหรียญ

ช่วงกลางปีที่ผ่านมา หลังจากเรากลับจากการประชุม ก็พบว่าตนเองเริ่มมีอาการเจ็บคอ เจ็บหูเวลากลืนน้ำลาย เอาล่ะสิ...สงสัยจะติดหวัดจากที่ประชุมมาอีกแล้ว ตัวเองยิ่งชอบอัพเดทโรคใหม่ ๆ อยู่ซะด้วย ความที่กลัวจะเป็นหนัก จึงรีบทานยาปฏิชีวนะกันไว้ก่อน ซึ่งเราก็เป็นคนที่มีวินัยในการทานยาพอสมควรนะ กินครบ dose ตลอด คงจะไม่ดื้อยาแน่นอน
อีกวันถัดมา ก็เริ่มมีไข้ ลิ้นแตก เจ็บไปหมดเลย คุณแม่ผู้เป็นหมอกุ๊กกู๋ประจำตัว คิดว่าคงมีอาการร้อนในร่วมด้วย เพราะอากาศช่วงนี้ร้อนมาก ๆ แม่ก็เลยหายาสมุนไพร แก้ร้อนในมาให้กินสารพัด แต่...อาการก็ไม่ดีขึ้น คราวนี้เหงือกอักเสบไปหมดทั้งปาก ใช้ฟันกัดเคี้ยวอะไรไม่ได้เลย ขนาดแปรงฟันยังน้ำตาไหลพราก ๆ ทรมานมาก ส่วนตัวคิดว่า คงเพราะมีประจำเดือนช่วงนี้พอดี อาการร้อนในเลยรุนแรงกว่าปกติ เราจึงพยายามจะให้แพทย์ตรวจหาสาเหตุของอาการไข้ตัวร้อนให้ แต่วัดปรอทที่รักแร้ทีไร ก็ไม่มีไข้ อุณหภูมิปกติทุกที เฮ้อ ! จะปกติได้อย่างไรกัน ปากพองจะสุกไปหมดแล้ว อยากจะเอาปรอทที่วัดเต่าเมื่อกี้มาอมใต้ลิ้น ให้พยาบาลดู ให้รู้แล้วรู้รอดไปเลย เฮ้อ ๆ ๆ แล้วเราก็เป็นไข้ตัวรุม ๆ อยู่ 5 วัน กับน้ำหนักตัวที่ลดลง (จากที่น้อยอยู่แล้ว) เพราะกินอะไรไม่ได้เลย ปวดไปทั้งปาก แล้วก็พบทางสว่างให้ตัวเอง ว่าต้องเป็นโรคทางช่องปากอะไรซักอย่างแน่ แต่จะให้แพทย์ที่โรงพยาบาลส่งปรึกษาทันตกรรม ทันตแพทย์ประจำโรงพยาบาลก็ตูนี่หว่า อย่ากระนั้นเลย กระเสือกกระสนเข้าไปหาพี่หมอฟันที่โรงพยาบาลจังหวัดดีกว่า...
และแล้วพี่หมอฟันใจดีก็ชี้ทางสว่างให้ โอ้..ไม่นะ ชั้นเป็น primary herpetic gingivostomatitis หรือเนี่ย (เรียกแบบชาวบ้านก็คือเริมนั่นเอง) เคยเห็นแต่ในเล็คเชอร์ ไม่คิดว่าจะได้มีโอกาสเรียนรู้จากประสบการณ์จริง ดีใจจนน้ำตาซึมเลยทีเดียว (เสียใจต่างหาก) แล้วพี่หมอก็ให้ยาชาอมกลั้วปาก มาให้ชั้นอมก่อนทานข้าว จะได้ทานได้ง่ายขึ้น ไม่อย่างนั้นคงตัวลีบเหลือแต่หัว เหมือนถั่วงอก ไปกว่านี้
ถึงแม้พี่หมอจะไม่ให้ยาตัวอื่นมาเพิ่ม เพราะโรคนี้สามารถหายได้เองภายใน 14 วันจ้ะ (ทำไมนานอย่างนี้) แต่ชั้นก็รู้สึกดีขึ้นที่ตัวเองรู้ว่าเป็นโรคอะไร จะหายเมื่อไหร่
พอมานั่งนึกถึงคนไข้ที่มาทำฟันกับเรา เค้าก็คงรู้สึกอย่างเดียวกัน เค้าเจ็บ ปวดฟัน ปวดเหงือกมา เค้าก็คงอยากรู้ว่าเค้าเป็นอะไร เป็นซี่ไหน เป็นเยอะมั้ย ทำอย่างไรถึงจะหายเจ็บหายปวด มีวิธีที่ทำให้หายปวดเร็วกว่านี้รึเปล่า บางครั้งเราทำคนไข้เยอะ ๆ ต่อวัน เราก็ลืมนึกถึงเรื่องสำคัญไป ลืมนึกถึงสิ่งที่อยู่นอกช่องปาก ลืมนึกถึงความรู้สึกเจ็บปวดของคนไข้ ลืมนึกถึงว่ามันกระทบกับชีวิตประจำวันของเค้ามากน้อยเพียงใด
แต่เดี๋ยวนี้เรารู้แล้วว่า การเคี้ยวข้าวไม่ได้ แค่วันเดียวมันก็ทรมานมาก หรือคนไข้ที่เค้าปวดจนแปรงฟันไม่ได้ คุณหมอฟันทั้งหลายเห็นก็คงจะบ่นว่า ทำไมไม่แปรงฟันเลยล่ะคะ...
ถ้าพวกพี่ ๆ น้อง ๆ หมอฟัน ได้อ่านเรื่องของเราตอนนี้ เราก็คงหายดีแล้ว กลับมากินข้าวกินขนมได้มีความสุขเหมือนเดิม และก็จะพยายามเข้าใจความรู้สึกของคนไข้ให้มากขึ้น
อย่ารอเรียนรู้จากประสบการณ์จริงเหมือนอย่างผู้เขียนเลยนะคะ...มันทรมานมากเลยค่ะ ขอคอนเฟิร์ม...

คุยกับพี่เจน ทพญ.ศันสณี รัชชกูล

2010-01-12T20:31:00.003+07:00

คุยกับพี่เจน

ทพญ.ศันสณี รัชชกูล

ในวันที่ 18 ธันวาคม 2552 ทางชมรมทันตสาธารณสุขแห่งประเทศไทย จัดงานประชุมประจำปีต่อท้ายการประชุมสมาคมฯ และในงานมีการแสดงมุทิตาจิตแด่ผู้อาวุโสทางทันตสาธารณสุขด้วย พี่รับทำเอกสารประวัติงานทันตสาธารณสุขแจกผู้มาร่วมงานคะ ต้องปั่นต้นฉบับให้ทันแจกในงานเลยไม่มีเวลาทำต้นฉบับส่งทันตภูธรได้ทันเวลา แต่ก็ดีไปอย่างที่ทำให้ พี่มีวัตถุดิบมาเขียนบทความตอนนี้ ในการทำเอกสารประวัติงานทันตสาธารณสุขทำให้พี่ได้กลับไปอ่านค้นคว้า ลำดับเหตุการณ์ในอดีตที่ผ่านมา ผนวกกับความจำเก่าๆที่ได้รู้จักพูดคุยกับพี่ๆเก่าๆ บ้าง ทำงานร่วมกับท่านบ้าง ลำดับเหตุการณ์ออกมาว่ากว่าเราจะมาถึงจุดนี้ท่านทั้งหลายต้องทำงานอะไรกันมาบ้าง ซึ่ง พี่จะขอแบ่งปันให้น้องๆได้ทราบในมุมที่ต่างจากเอกสารที่ทำแจกในงานประชุมชมรมฯ

ที่จริง “หมอฟัน” ไทยก็เพิ่งมีในประเทศไทยมาแค่ 80 ปีเอง ถ้ามองเป็นอายุคน ก็แค่ generation เดียว นับว่าสั้นมาก(เมื่อเทียบกับอายุโลก) พี่ๆที่จบมารุ่นแรกๆออกไปทำงานอยู่ในหัวเมืองใหญ่ๆในต่างจังหวัด ทำงานกันไม่หวาดไม่ไหวเพราะไม่เคยมีการให้บริการทันตกรรมมาก่อน พี่ๆทำงานกันหนักมาก แต่ก็ยังไม่พอแก่ความต้องการ ดังนั้นในยุคแรกๆของงานทันตสาธารณสุขพี่ๆจึงคิดถึงเรื่องการกระจายบริการออกไปให้ทั่วถึง ทำอย่างไรจึงจะช่วยประชาชนที่ทุกข์ยากจากการปวดฟันได้ ออกหน่วยเคลื่อนที่หรือ ก็ดูจะผิวเผินเหลือเกิน ไปได้ชั่วครั้งชั่วคราว ความคิดในการกระจายความรู้ความสามารถทางทันตกรรมไปให้แก่บุคลากรอื่น จึงเกิดขึ้นครั้งแรกที่จังหวัดนครพนมโรงพยาบาลจังหวัดจัดอบรมเจ้าหน้าที่สถานีอนามัยให้ถอนฟันได้ คิดแล้วต้องคารวะแก่ผู้นำ ที่กล้าคิดกล้าลงมือทำในเรื่องนี้ จากนครพนม ก็ไปสู่โครงการลำปาง ซึ่งเป็นโครงการวิจัยใหญ่ของกระทรวงสาธารณสุข และเป็นต้นแบบของการดำเนินงานในสถานีอนามัยของประเทศไทยในเวลาต่อมา ในโครงการลำปางนี้ คณะทันตแพทยศาสตร์มาลงมืออบรมเจ้าหน้าที่สถานีอนามัยที่เรียกว่า “เวชกร” เอง จากโครงการลำปาง ก่อนจะมีการขยายไปทั่วประเทศก็มาถึงโครงการนำร่องที่โคราช ที่พวกเราชาวทันตสาธารณสุขเรียกอย่างประชดประชันว่า “โครงการสามล้อโคราชถอนฟัน” เล่ามาถึงตอนนี้พี่ทันเข้ามาอยู่ในวงการแล้ว สนุกมากเลยค่ะ ตอนนั้นพี่ทำงานอยู่ที่กองทันตสาธารณสุข พอมีโครงการอะไรใหม่ๆที่จะขยายลงพื้นที่ทีก็จะจัดประชุมชี้แจงแก่จังหวัดเสียที พอจังหวัดเห็นโครงการใหม่ๆ ก็จะป่วนกันมาก อย่างโครงการกระจายบริการทันตสาธารณสุขไปสู่ระดับตำบล หมู่บ้าน (ชื่อจริงของโครงการสามล้อโคราชถอนฟัน) พอชี้แจงจังหวัดเท่านั้นละค่ะ เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์กันอึงอล เกิดการจับกลุ่มคุยโดยไม่ต้องมีการจัดประชุมกลุ่ม เกิดปฏิกิริยาแปลกๆ เช่นการพูดประชดประชันต่างๆ การรุมโต้ตอบกันบ้าง และปฏิกิริยาแบบนี้มีให้เห็นในทุกๆการประชุมที่จะเกิดการเปลี่ยนแปลงในการทำงาน แต่เชื่อไหมค่ะว่ามันเป็นปฏิกิริยาที่ดีเพราะแสดงว่าพวกเราเริ่มเห็นด้วย และคิดว่าจะทำ เพราะหลังเกิดปฏิกิริยาเหล่านี้ทุกครั้งก็คือกลับไปทำค่ะ ถ้าครั้งใดเสนอแล้วเงียบไปหมดก็หมายความว่างานไม่เกิดค่ะ พี่คิดว่าอันนี้น่าจะเป็นบุคลิกของคนที่ทำงานทันตสาธารณสุข เพราะพวกเราต้องรับผิดชอบต่อคนจำนวนมาก จะทำอะไรทีมีผลกระทบวงกว้าง ต้องคิดทบทวนให้ดี จุดโหว่ ข้อบกพร่องอะไรต้องปิดให้หมดก่อน จึงลงมือทำ

ในระยะต้นๆของงานทันตสาธารณสุขพร้อมๆกับงานกระจายบริการไปสู่ประชาชน เราก็มีงาน ทันตกรรมป้องกันไปด้วย แต่ก็เป็นงานลักษณะที่ไม่ ท้าทายมากนักเพราะประเมินผลทีไรก็เห็นว่าได้ผล นอกจากนี้ก็มีบริการอย่างเป็นระบบโดยทันตาภิบาล ที่ในระยะแรกทำงานทันตกรรมแบบเพิ่มทวี หรือ Incremental dental care ที่ได้รับต้นแบบมาจากนิวซีแลนด์ ซึ่งตอนนี้ทันตาภิบาลรุ่นใหม่ๆ ไม่มีใครรู้จักแล้วว่าทันตกรรมเพิ่มทวีคืออะไร แต่ทันตาภิบาล รุ่นเก่าๆ ก็ยังเห็นว่าเป็นการให้บริการอย่างเป็นระบบที่ดีมากๆและทันตาภิบาลรุ่นเก่าๆเหล่านี้เห็นว่า เมื่อมีทันตแพทย์ และทันตาภิบาลมากขึ้น กระจายบริการได้ดี ทันตาภิบาลน่าจะกลับไปทำงานทันตกรรมเพิ่มทวีอีก ทันตกรรมแบบเพิ่มทวีนี้ทำกันมาตั้งแต่ทันตาภิบาล รุ่นแรกจบการศึกษาในปี 2513 มาจนสิ้นสุดแผน 5 ปี 2529 เปลี่ยนมาเป็นเฝ้าระวังและส่งเสริมทันตสุขภาพในโรงเรียนประถมศึกษาแล้วก็ค่อยๆจางหายไป

ต่อมาเมื่อมีทันตแพทย์ใช้ทุน และมีทันตาภิบาล กระจายออกสู่ชนบทมากขึ้น การให้บุคลากรอื่นๆมาช่วยงานก็ค่อยๆหายไป การกระจายบริการสู่ชนบททำได้ดีขึ้นเรื่อยๆ การแก้ไขปัญหาการเข้าถึงบริการของประชาชน เราก็พ่วงไปกับการแก้ไขปัญหาการเข้าถึงบริการของระบบสาธารณสุขของประเทศ งานทันตสาธารณสุขก็หันมาเน้นในเรื่องการแก้ปัญหาฟันผุในเด็กเล็ก ที่ตอนแรกก็คิดว่าจะทำได้หมูๆเหมือนการควบคุมฟันผุในกลุ่มเด็กนักเรียนประถมศึกษาที่ได้ดำเนินการกันมา แต่กลับพบว่างานการแก้ไขปัญหาฟันผุเด็กเล็กเป็นงานที่ท้าทายมาก เพราะเมื่อประเมินผลใน 10 ปีต่อมาชี้ให้เห็นว่าเรายังไม่สามารถหยุดยั้งโรคได้ โดยเฉพาะในชนบท ทั้งนี้เพราะสาเหตุของโรคเปลี่ยนไป การเกิดปัญหาฟันผุในเด็กวัยก่อนเรียน สาเหตุเกิดจากสภาพสังคม เศรษฐกิจ และสิ่งแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป ตอนนี้เราหยุดยั้งโรคฟันผุในเด็กเล็กได้หรือยัง พี่ไม่เฉลยนะคะ ติดตามหาอ่านกันเอง เพราะเป็นปัจจุบันไม่ใช่ประวัติแล้ว ขอจบตอนนี้ดื้อๆแต่เพียง
เท่านี้นะคะ สวัสดีค่ะ

Jay-ac Changes the world

2010-01-12T20:29:00.001+07:00

Jay-ac

Changes the world

มีแต่คนรอบข้างมาบ่นครับ หน้าร้อนก็ร้อน หน้าหนาวก็หนาว ฝนก็ตกเช้าเย็นไม่ได้ไปไหนเลย ก็ว่ากันไป แต่ผมบ่นคือ ช่วงหลังๆ คนไข้ไม่มีแบบสาวๆ มาเลย(ห่อเหี่ยวนิดหน่อย) อย่าว่างั้นว่างี้เลยครับถ้าปี 2012 โลกเกิดแตกมาจริงๆ จะทำยังไง แต่ถึงจะแตกจริงผมก็ไม่กลัวครับ เพราะผมได้ทำสิ่งที่ผมอยากทำมาตลอด นั่นคือ การทำเพื่อชาติ เพื่อประชาชน และเพื่อในหลวง -*- (คนนั่งข้างๆ บอก แหวะ!!!)

ที่ผมทำงานอยู่เป็นพื้นที่ภูเขาครับ ชาวไทยภูเขาก็จะเยอะเป็นพิเศษ หลากหลายเผ่า หลายภาษา สิ่งที่คนไทยภูเขาเหล่านี้คิดคือ จะต้องให้ลูกได้คลอดที่โรงพยาบาล เพราะลูกจะได้เลข 13 หลัก ทันที ปัญหาจึงตามมาคือ ไมได้เข้ารับการฝากครรภ์อย่างที่ควรจะเป็น มีโอกาสมีปัญหาสูง

แต่ผู้คนที่มีอายุแล้ว อยากจะได้ เป็นคนไทยบ้างจำเป็นต้องไปที่ว่าการอำเภอ เพื่อขอขึ้นทะเบียนเป็นคนไทย เจ้าหน้าที่เองก็มาบ่นกับผมหลายคนครับ ว่าชื่ออ่านยากเขียนยากมาก เช่น ชื่อ ชิโกโก่ จะออกเสียงเป็น ชิ-กอก หรือ ชิ-กะ-โล่ แล้วใครมันจะเขียนถูกล่ะครับ พอไม่ได้ดั่งใจก็จะโวยวายทันที ไม่เลือกหน้าอินทร์หน้าพรหมด้วย สิ่งที่ตามมาคือ การทำงานที่ล่าช้า

ชาวไทยภูเขากลุ่มหนึ่งจึงตั้งนามสกุลเอง แล้วก็ตั้งชื่อเอง ให้เป็นภาษาไทย แบบง่ายๆ ขึ้น เช่น นามสกุลเดิมชื่อ แซ่แว้บ ก็เปลี่ยนเป็น วรโชติไฟศาลกิจกุลการเจริญพาณิช ชื่อ อาเจ๊าะ เปลี่ยนเป็น ธีระเดช(ไม่ใช่เรื่องรถไฟฟ้ามหานะเธอนะครับ) สรุป จาก นาย อาเจ๊าะ แซ่แว้บ เป็น นาย ธีระเดช วรโชติไฟศาลกิจกุลการเจริญพาณิช เอาซิครับ แบบนี้ใครมันจะจำได้

แล้วเรื่องมันก็เกิดขึ้นครับ เมื่อทีมสาธารณสุขออกหน่วย แพทย์อาสาเคลื่อนที่ ประมาณนั้น ก็แจ้งให้ทุกคนในหมู่บ้านทราบ เมื่อเริ่มก็ให้ทุกๆ คนเอาบัตรมายื่นแล้วก็รออยู่ใกล้ๆ เพราะจะได้สะดวกเวลาเข้ารับบริการ (จากนี้ไปเป็นชื่อสมมุตินะครับ) ผู้ที่ทำการซักประวัติก็ประกาศชื่อไปเรื่อยๆ จนถึงนายธีระเดช ก็ไม่เห็นมา เลยคัดไปไว้ในลำดับหลังอีก 10 ลำดับ เรียกอีกก็ไม่มี จนคนเริ่มน้อย ก็เห็นหนุ่มคนหนึ่งนั่งรอ เลยเข้าไปถาม ก็ตอบว่ามารอตั้งแต่เช้าแล้ว ไม่ได้ยินเรียกชื่อ เลยขอดูบัตร อ้าว (พระเจ้าช่วยกล้วยทอด) ชื่อ ธีระเดช วรโชติไฟศาลกิจกุลการเจริญพาณิช ครับ

เลยบ่นปนด่าว่า เขาเรียกชื่อตั้งนานแล้ว สรุปคือจำชื่อตัวเองไม่ได้ พี่คนหนึ่งจึงบอกว่า คราวนี้ได้ยินชื่อ ธีระเดช วรโชติไฟศาลกิจกุลการเจริญพาณิช ที่ไหนอีก ให้ไปหาที่นั่น พอซักประวัติเสร็จ ก็รอตรวจ เจ้าหน้าที่ก็ประกาศชื่อ นาย ธีระเดช วรโชติไฟศาลกิจ-กุลการเจริญพาณิช ผู้ซึ่งรู้จักชื่อตัวเองก็ลุกแล้วเดินไปครับ เดินเข้ามาใกล้ที่หมอตรวจ ใกล้เข้า ใกล้เข้า แล้วก็เดินห่างออกไป ออกไป ออกไป (นึกภาพตาม) ทุกคนที่รู้เรื่องมองตามครับ ว่าจะไปไหน แล้วเขาก็เดินไปหยุดที่หน้าลำโพง ทุกคนถึงกับฮาก๊ากใหญ่ครับ ก็ถูกครับ บอกว่าได้ยินเสียงเรียกชื่อที่ไหนให้ไปที่นั่น ก็ได้ยินที่ลำโพง ก็ไปหาที่ลำโพงสิครับ เขาเลยได้เป็นคนไข้ VIP ในวันนั้นไปเลย ไม่ต้องรอตรวจ รอรับยา คือให้ไปเลยไม่งั้นวุ่นทั้งงานแน่

ใครนะครับที่คิดจะเปลี่ยนชื่อก็จำไว้ให้ดีๆ ครับ ไม่งั้นได้อายชนิดสุดยอดแน่ๆ 555+

Jay-ac

ผมจะทำงานเพื่อชาติ เพื่อนประชาชน และเพื่อในหลวง

Jay.ac@hotmail.com

ปล.วรโชติไฟศาลกิจกุลการเจริญพาณิช ตามต้นฉบับเป๊ะเลยจ้ะ

จุดประกายความคิด : โดยทพญ. มัทนา เกษตระทัต

2010-01-12T20:25:00.004+07:00

จุดประกายความคิด : โดยทพญ. มัทนา เกษตระทัต

“คนเรายังไม่รู้เลยว่าตัวเองเกิดขึ้นได้อย่างไร แล้วเราจะไปอวดอ้างว่ารู้จักสิ่งอื่นได้อย่างไร” ผู้เขียนตั้งใจพลิกหนังสือชื่อ “หมอก” ของคุณทรงกลด บางยี่ขัน ดูเพียงคร่าวๆแต่ก็ต้องมาหยุดที่หน้าที่มีข้อความข้างต้นแล้วอ่านต่อรวดเดียวจนจบบท ข้อความดังกล่าวนั้นเป็นคำพูดของ จอนิ โอ่เดชา ปราชญ์ผู้เฒ่าชาวปกาเกอญอ หรือที่คนไทยส่วนมากเรียกกันติดปากแบบเหมารวมว่า กะเหรี่ยง นั่นเอง ผู้เขียนดีใจมากที่ได้อ่านคำสัมภาษณ์ของผู้เฒ่าจอนิ เพราะเมื่ออ่านจบแล้วมันทำให้รู้สึกว่าอีโก้ที่มักพองโตแบบไม่ให้เรารู้ทันได้ถูกเจาะให้แฟบเล็กลงซะทีสองที พะตี (แปลว่าลุง) สอนไว้ว่า “ อย่าเพิ่งมั่นใจกับข้อสรุปของคุณ และอย่าเพิ่งมั่นใจกับข้อสรุปของใครๆเพราะโลกนี้มันหลากหลายนัก ” พะตีบอกว่า “เฮาต้องเข้าใจว่าความขัดแย้งนี้แหละคือความจริง โลกที่ขัดแย้งกันนี้แหละคือโลกที่แท้จริง” ชาวปกาเกอญอ เรียกโลกนี้ว่า ที่ร้องไห้ ใครเกิดมาที่นี่แล้วไม่ร้องไห้ ไม่เจอปัญหา ไม่เจอความขัดแย้ง ไม่มี “นี่แหละความจริง” พะตีเป็นหลักฝ่ายบุ๋นช่วยในการต่อสู้กับรัฐที่มองว่าชาวปกาเกอญอบุกรุกทำลายป่า ทั้งๆที่พวกเขาอยู่กับป่า ผูกพันกับป่า เอาวิถีธรรมชาติมาดูแลธรรมชาติสืบเนื่องกันมา 300 กว่าปีแล้ว พะตีบอกว่าถ้าที่ทำมามันผิด ป่าก็คงหมดไปนานแล้ว “เรื่องบางเรื่อง ประเด็นบางประเด็น สายตาของคนเมืองที่มองผ่านตำราอาจเชื่อมั่นกับข้อสรุปบางอย่าง” ผู้เฒ่าปกาเกอญอพูดไว้อย่างนั้น “ เฮาเชื่อว่าถ้าทำลายธรรมชาติหมดก็เท่ากับทำลายวิญญาณของเฮาด้วย วิญญาณของเฮามี 37 ขวัญ อยู่ที่เฮา 5 ขวัญ ที่เหลืออยู่ใน ต้นไม้ ปลา หมา นก กวาง กิ้งกือ หมูป่า ฯลฯ พะตีบอกว่าเราต้องรู้จักต้นไม้ ต้องรู้จักสัตว์ ไม่ใช่แค่รู้ว่าหมูป่าอร่อยก็กินๆโดยที่ไม่รู้จักดูแลหมูป่า รู้ว่าปลาอร่อยก็กิน แต่ไม่รู้จักดูแลปลา ผู้เขียนเองเคยเขียนเรื่องราวเกี่ยวกับการล่าแมวน้ำไว้ในบล็อกโดยที่ได้ตั้งคำถามให้ผู้อ่านฉุกคิดว่าที่เรามักต่อต้านการล่าแมวน้ำเมื่อได้รับอีเมลฟอร์เวิร์ดกันนั้นเป็นเพราะอะไรกันแน่ เพราะมันเป็นสัตว์ใหญ่? เพราะรูปลูกแมวน้ำที่ส่งมากับอีเมลมันหน้าตาน่ารัก? แล้วมันมีมุมมองอื่นหรือไม่ ทำไมชาวประเทศแคนาดาส่วนมากไม่ต่อต้านการล่าแมวน้ำของชาวอินุท (หรือที่มักรู้จักกันในชื่อ เอสกิโม) ผู้เขียนได้ให้ลิงค์และข้อมูลจากมุมมองของชาวอินุทและรัฐบาลแคนาดาให้ผู้อ่านอ่านเปรียบเทียบ เช่น จริงๆมันมีกฎหมายควบคุมอยู่แล้วว่าห้ามล่าลูกแมวน้ำ ต้องล่าอย่างยั่งยืนและคนที่ฆ่าด้วยวิธีที่ทารุณโหดร้ายก็จะต้องโดนลงโทษ แต่ให้เลิกล่าเลยคงเป็นไปไม่ได้เพราะจากบริบทตรงนั้น มันเป็นวิถีชีวิตมีความหมายด้วย ปรากฏว่ามีคอมเม้นท์กลับมาเพียบค่ะ มีแม้กระทั่งคนที่เข้ามาเขียนว่า ป่าเถื่อนมาก ห้ามฆ่าแมวน้ำเด็ดขาด สมัยนี้แล้วทำไมไม่ไล่พวกนั้นให้ย้ายออกมาอยู่ที่ที่อากาศอุ่นทำไร่ทำสวนได้ จะได้ไม่ต้องไปกินแมวน้ำแบบนั้น เรื่องของชาวอินุทก็ไม่ได้ต่างอะไรไปจากเรื่องของชาวปกาเกอญอเลยค่ะ ผู้เขียนก็เปิดกว้างใครจะมาเขียนอะไรให้ความเห็นอย่างไรก็ได้เพราะแน่นอนว่า “ความขัดแย้งคือความจริง” และเราควรจะอยู่ร่วมกันได้ทั้งๆที่คิดต่างกัน พอมาอ่านบทสัมภาษณ์พะตีจอนิเลยอดคิดถึงเรื่องของชาวอินุทไม่ได้ ผู้เขียนจึงขอฝากทิ้งท้ายฉบับสิ้นปีนี้ว่า “อย่าเพิ่งมั่นใจกับข้อสรุปของคุณ และอย่าเพิ่งมั่นใจกับข้อสรุปของใครๆเพราะโลกนี้มันหลากหลายนัก” รวมทั้งผู้เขียนเองก็เช่นกันค่ะจะคอยใช้คำพูดของพะตีเตือนใจให้บ่อย ยังมีอะไรอีกมากมายนักที่เราไม่รู้ เรียนรู้ให้มาก ฟังให้มาก ทำใจให้อ่อนพร้อมรับความเห็นผู้อื่นไว้ ขอให้ปีใหม่นี้อีโก้ของเรามันเล็กลง เล็กลงไปเรื่อยๆ เพื่อตัวเราเอง เพื่อคนรอบข้าง เพื่อ ในหลวง เพื่อเมืองไทย เพื่อโลกของเรา ดีมั้ยคะ

ผู้เขียนตั้งใจพลิกหนังสือชื่อ “หมอก” ของคุณทรงกลด บางยี่ขัน ดูเพียงคร่าวๆแต่ก็ต้องมาหยุดที่หน้าที่มีข้อความข้างต้นแล้วอ่านต่อรวดเดียวจนจบบท ข้อความดังกล่าวนั้นเป็นคำพูดของ จอนิ โอ่เดชา ปราชญ์ผู้เฒ่าชาวปกาเกอญอ หรือที่คนไทยส่วนมากเรียกกันติดปากแบบเหมารวมว่า กะเหรี่ยง นั่นเอง ผู้เขียนดีใจมากที่ได้อ่านคำสัมภาษณ์ของผู้เฒ่าจอนิ เพราะเมื่ออ่านจบแล้วมันทำให้รู้สึกว่าอีโก้ที่มักพองโตแบบไม่ให้เรารู้ทันได้ถูกเจาะให้แฟบเล็กลงซะทีสองที
พะตี (แปลว่าลุง) สอนไว้ว่า “ อย่าเพิ่งมั่นใจกับข้อสรุปของคุณ และอย่าเพิ่งมั่นใจกับข้อสรุปของใครๆเพราะโลกนี้มันหลากหลายนัก ” พะตีบอกว่า “เฮาต้องเข้าใจว่าความขัดแย้งนี้แหละคือความจริง โลกที่ขัดแย้งกันนี้แหละคือโลกที่แท้จริง” ชาวปกาเกอญอ เรียกโลกนี้ว่า ที่ร้องไห้ ใครเกิดมาที่นี่แล้วไม่ร้องไห้ ไม่เจอปัญหา ไม่เจอความขัดแย้ง ไม่มี “นี่แหละความจริง”

พะตีเป็นหลักฝ่ายบุ๋นช่วยในการต่อสู้กับรัฐที่มองว่าชาวปกาเกอญอบุกรุกทำลายป่า ทั้งๆที่พวกเขาอยู่กับป่า ผูกพันกับป่า เอาวิถีธรรมชาติมาดูแลธรรมชาติสืบเนื่องกันมา 300 กว่าปีแล้ว พะตีบอกว่าถ้าที่ทำมามันผิด ป่าก็คงหมดไปนานแล้ว “เรื่องบางเรื่อง ประเด็นบางประเด็น สายตาของคนเมืองที่มองผ่านตำราอาจเชื่อมั่นกับข้อสรุปบางอย่าง” ผู้เฒ่าปกาเกอญอพูดไว้อย่างนั้น “ เฮาเชื่อว่าถ้าทำลายธรรมชาติหมดก็เท่ากับทำลายวิญญาณของเฮาด้วย วิญญาณของเฮามี 37 ขวัญ อยู่ที่เฮา 5 ขวัญ ที่เหลืออยู่ใน ต้นไม้ ปลา หมา นก กวาง กิ้งกือ หมูป่า ฯลฯ พะตีบอกว่าเราต้องรู้จักต้นไม้ ต้องรู้จักสัตว์ ไม่ใช่แค่รู้ว่าหมูป่าอร่อยก็กินๆโดยที่ไม่รู้จักดูแลหมูป่า รู้ว่าปลาอร่อยก็กิน แต่ไม่รู้จักดูแลปลา

ผู้เขียนเองเคยเขียนเรื่องราวเกี่ยวกับการล่าแมวน้ำไว้ในบล็อกโดยที่ได้ตั้งคำถามให้ผู้อ่านฉุกคิดว่าที่เรามักต่อต้านการล่าแมวน้ำเมื่อได้รับอีเมลฟอร์เวิร์ดกันนั้นเป็นเพราะอะไรกันแน่ เพราะมันเป็นสัตว์ใหญ่? เพราะรูปลูกแมวน้ำที่ส่งมากับอีเมลมันหน้าตาน่ารัก? แล้วมันมีมุมมองอื่นหรือไม่ ทำไมชาวประเทศแคนาดาส่วนมากไม่ต่อต้านการล่าแมวน้ำของชาวอินุท (หรือที่มักรู้จักกันในชื่อ เอสกิโม) ผู้เขียนได้ให้ลิงค์และข้อมูลจากมุมมองของชาวอินุทและรัฐบาลแคนาดาให้ผู้อ่านอ่านเปรียบเทียบ เช่น จริงๆมันมีกฎหมายควบคุมอยู่แล้วว่าห้ามล่าลูกแมวน้ำ ต้องล่าอย่างยั่งยืนและคนที่ฆ่าด้วยวิธีที่ทารุณโหดร้ายก็จะต้องโดนลงโทษ แต่ให้เลิกล่าเลยคงเป็นไปไม่ได้เพราะจากบริบทตรงนั้น มันเป็นวิถีชีวิตมีความหมายด้วย ปรากฏว่ามีคอมเม้นท์กลับมาเพียบค่ะ มีแม้กระทั่งคนที่เข้ามาเขียนว่า ป่าเถื่อนมาก ห้ามฆ่าแมวน้ำเด็ดขาด สมัยนี้แล้วทำไมไม่ไล่พวกนั้นให้ย้ายออกมาอยู่ที่ที่อากาศอุ่นทำไร่ทำสวนได้ จะได้ไม่ต้องไปกินแมวน้ำแบบนั้น
เรื่องของชาวอินุทก็ไม่ได้ต่างอะไรไปจากเรื่องของชาวปกาเกอญอเลยค่ะ

ผู้เขียนก็เปิดกว้างใครจะมาเขียนอะไรให้ความเห็นอย่างไรก็ได้เพราะแน่นอนว่า “ความขัดแย้งคือความจริง” และเราควรจะอยู่ร่วมกันได้ทั้งๆที่คิดต่างกัน พอมาอ่านบทสัมภาษณ์พะตีจอนิเลยอดคิดถึงเรื่องของชาวอินุทไม่ได้
ผู้เขียนจึงขอฝากทิ้งท้ายฉบับสิ้นปีนี้ว่า “อย่าเพิ่งมั่นใจกับข้อสรุปของคุณ และอย่าเพิ่งมั่นใจกับข้อสรุปของใครๆเพราะโลกนี้มันหลากหลายนัก” รวมทั้งผู้เขียนเองก็เช่นกันค่ะจะคอยใช้คำพูดของพะตีเตือนใจให้บ่อย ยังมีอะไรอีกมากมายนักที่เราไม่รู้ เรียนรู้ให้มาก ฟังให้มาก ทำใจให้อ่อนพร้อมรับความเห็นผู้อื่นไว้ ขอให้ปีใหม่นี้อีโก้ของเรามันเล็กลง เล็กลงไปเรื่อยๆ เพื่อตัวเราเอง เพื่อคนรอบข้าง เพื่อ ในหลวง เพื่อเมืองไทย เพื่อโลกของเรา ดีมั้ยคะ

สัดส่วนนมหวานในตลาดลดลง แต่เด็กไทยยังกินนมหวาน ปีละเกือบหมื่นตัน

2010-01-12T20:16:00.004+07:00

สัดส่วนนมหวานในตลาดลดลง
แต่เด็กไทยยังกินนมหวาน ปีละเกือบหมื่นตัน

ทพญ จันทนา อึ้งชูศักดิ์

การติดหวานสามารถถูกสร้างขึ้นมาตั้งแต่วัยเริ่มต้นของชีวิต จากพัฒนาการโดยธรรมชาติของตุ่มรับรสหวานในลิ้น ที่พัฒนาได้เร็วกว่าตุ่มรับรสอื่นๆ เด็กจึงมีแนวโน้มชอบอาหารรสหวาน แต่เด็กเล็กไม่ได้เลือกบริโภคอาหารด้วยตนเอง พ่อแม่และผู้ใหญ่ที่เป็นคนเลี้ยงดูเด็ก เป็นคนกลุ่มแรกที่อาจสร้างนิสัยติดหวานให้เด็กโดยไม่รู้ตัว เพราะบริโภคนิสัยของเด็กถูกสร้างขึ้นตั้งแต่ช่วงขวบปีแรก เริ่มจากนมและอาหารเสริมต่างๆ ที่ผู้ใหญ่ป้อนให้ และเมื่อเด็กโตขึ้นจนสามารถเลือกอาหารเองได้แล้ว เด็กที่ติดรสหวานมีแนวโน้มจะเลือกอาหารหวาน และเพิ่มปริมาณความหวานมากขึ้นเรื่อย ๆ การบริโภคน้ำตาลมากเกินไป ยังทำให้เด็กอิ่มและตัดโอกาสที่เด็กจะได้รับสารอาหารอื่นๆ ที่จำเป็นต่อร่างกาย การศึกษาในพื้นที่ 5 จังหวัดในปี 2547 พบว่าเด็กไทยอายุ 0-3 ปี รับประทานน้ำตาลเฉลี่ยคนละ 13.5 กรัมใน 1 วัน หรือประมาณ 3.4 ช้อนชา แต่ในกลุ่มเด็กที่รับประทานนมรสหวาน พบว่า เด็กจะได้รับน้ำตาลเฉลี่ย 34.6 กรัม หรือ 8.7 ช้อนชา ซึ่งมากกว่าเด็กทั่วไปประมาณเกือบ 3 เท่า และมากกว่าปริมาณที่แนะนำคือไม่เกิน 6 ช้อนชาต่อวัน
น้ำตาลเป็นสาเหตุโดยตรง (essential risk factor) ของการเกิดฟันผุ สำหรับปัญหาโรคอ้วน แม้ว่าน้ำตาลจะส่งผลต่อภาวะอ้วนน้อยกว่าไขมัน กล่าวคือน้ำตาล 1 กรัม ให้พลังงาน 4 กิโลแคลอรี ในขณะที่ ไขมัน 1 กรัมให้พลังงาน 9 กิโลแคลอรี แต่น้ำตาลมักแฝงมากับอาหารในรูปแบบต่างๆที่คนส่วนใหญ่มิได้คำนึงถึง และคนมักได้พลังงานจากน้ำตาลอย่างไม่มีขีดจำกัดและไม่รู้สึกอิ่ม เช่นน้ำตาลที่แฝงมาในนมสำหรับเด็ก น้ำตาลในเครื่องดื่มและขนม การป้องกันและความคุมการบริโภคหวานตั้งแต่เด็กจึงเป็นการควบคุมปัจจัยเสี่ยงของสุขภาพที่สำคัญประการหนึ่ง
ทันตบุคลากรเป็นกลุ่มที่ใส่ใจกับการบริโภคนมหวานของเด็กเล็กมากเป็นพิเศษ เพราะเด็กวัยนี้ยังใช้ขวดนม หากนมมีน้ำตาลจะเป็นโอกาสให้เกิดฟันผุง่ายได้มากขึ้น
ในปี 2549 ได้มีการผลักดันให้มีการแก้กฎหมายเพื่อไม่ให้มีการเติมน้ำตาลเพิ่มในนมผงสูตรต่อเนื่องสำหรับเด็กวัย 6 เดือนขึ้นไป โดยเสนอให้มีการแก้ไขประกาศกระทรวงสาธารณสุข ที่ 156 ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ได้ลงนามเห็นชอบให้มีการแก้ไขประกาศฯ และมีผลบังคับใช้เมื่อเดือนเมษายน 2549

ในปี 2551 ได้มีการประเมินผลกระทบต่อพฤติกรรมบริโภคนมหวานของเด็ก ภายหลังแก้ไขประกาศสธ. พบว่าเด็ก 0-3 ปี บริโภคนมหวานลดลงจากร้อยละ 40 ในปี 2547 เหลือร้อยละ 19.7 ผู้ปกครอง ร้อยละ 98.5 ไม่เติมน้ำตาลเพิ่มในนม ร้อยละ 78.4 ทราบว่านมหวานมีผลเสียต่อสุขภาพของลูก ในปี 2552 มีการประเมินการจำหน่ายนมผงในท้องตลาด โดยใช้ข้อมูลทุติยภูมิจากบริษัททำการวิจัยการตลาดระดับสากล ระหว่างปี 2549 – 2551 พบว่า การจำหน่ายนมผงในภาพรวมของประเทศ มีสัดส่วนการจำหน่ายนมผงรสจืดมากกว่านมผงรสหวาน และมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง กล่าวคือ สัดส่วนนมรสจืด : นมรสหวาน ใน ปี 2549 – 2551 เป็น 1.55 : 1 ,1.76 : 1 และ 1.83 : 1 ตามลำดับ

เฉพาะนมผงสำหรับเด็กอายุ 1 ปี ขึ้นไป ซึ่งยังมีทั้งนมรสจืดและหวาน พบว่าแม้ปริมาตรการจำหน่ายนมผงรสหวานยังมากกว่านมผงรสจืด แต่มีสัดส่วนลดลงอย่างต่อเนื่อง กล่าวคือ สัดส่วนนมผงรสจืด ต่อ รสหวาน เป็น 1 : 1.73 ในปี 2549 ลดลง เป็น 1 : 1.35 ในปี 2551
ตารางที่ 1 ปริมาตรการจำหน่ายนมผงรสจืดกับรสหวานสำหรับเด็กในภาพรวม ทั้ง 3 สูตร ปี 2549 – 2551

การสำรวจผลิตภัณฑ์นมในท้องตลาด 82 ตัวอย่าง พบว่าเป็น สูตรสำหรับทารก 14 ตัวอย่าง สูตรต่อเนื่อง ( 6 เดือน - 3 ปี ) 14 ตัวอย่าง นมครบส่วนสำหรับเด็ก 1 ปี ขึ้นไป 54 ตัวอย่าง ซึ่งเป็นรสจืด 20 ตัวอย่าง และรสหวาน 34 ตัวอย่าง นมดัดแปลงสูตรต่อเนื่องสำหรับทารกและเด็กเล็ก ทุกตัวอย่าง เป็นไปตามตามประกาศกระทรวงสาธารณสุข ( ฉบับที่ 286 ) พ.ศ. 2547 ใน ข้อ 4.7 คือ ไม่มีการเติมน้ำตาล ( Sucrose ) หรือน้ำผึ้ง และมีการระบุข้อความ “ไม่ควรเติมน้ำตาล น้ำผึ้ง หรือวัตถุให้ความหวานใดๆ อีกเพราะอาจทำให้ทารกและเด็กเล็กฟันผุ และเป็นโรคอ้วนได้” ตามข้อกำหนดของประกาศฯ

นอกจากนี้เป็นนมผงครบส่วนสำหรับเด็กอายุ 1 ปี ขึ้นไป จำนวน 55 ตัวอย่าง เป็นนมผงรสจืด 19 ตัวอย่าง ซึ่งมีการระบุบนฉลากว่า เป็น “รสจืด” หรือ “ชนิดจืด” ส่วนชนิดรสหวาน มีจำนวน 36 ตัวอย่าง

ประกาศกระทรวงสาธารณสุข กำหนดให้นมผงสูตรทารก และสูตรต่อเนื่องไม่มีการเติมน้ำตาล จึงเป็นการคุ้มครองเด็กอย่างเป็นรูปธรรม อย่างไรก็ตาม นมผงครบส่วนสำหรับเด็ก 1 ปีขึ้นไป ยังมีทั้งนมรสจืดและ รสหวาน แม้ว่าสัดส่วนนมหวานจะลดลงปีละกว่า 1 พันตัน แต่เนื่องจากนมกลุ่มนี้ มีสัดส่วนการจำหน่ายถึงร้อยละ 58 ของนมผงเด็กทั้งหมด จึงจำเป็นที่พวกเราจะต้องช่วยกันรณรงค์ให้ความรู้กับผู้ปกครองอย่างจริงจัง ควบคู่ไปกับการณรงค์เลิกขวดนมในวัยอันควร

นมผงสำหรับเด็ก มีมูลค่าการตลาดสูงถึง 1 หมื่นล้านบาทต่อปี จึงไม่น่าแปลกใจที่ผู้ผลิตจะต้องใช้ทุกยุทธวิธีในการแข่งขันให้ผลิตภัณฑ์ของตนเป็นที่ถูกปากของเด็กๆ และน้ำตาล ก็มักเป็นเครื่องมือที่ใช้ได้ผล

เรื่องของรัตน์ : ความในใจ

2010-01-12T20:02:00.004+07:00

วันนี้รัตน์ไม่มีเรื่องมาเล่า แต่หมอจ๋อมอยากจะขอแจมแทน ด้วยความอึดอัดกับสภาพบ้านเมืองในขณะนี้เหลือเกิน

จ๋อมเกิดมาในแผ่นดินไทยนับเวลาก็หลายปีอยู่ (ยังไงก็ยังไม่อยากให้รู้ว่ากี่ปี) ตั้งแต่จ๋อมจำความได้ จ๋อมก็เห็นภาพของในหลวงกับราชวงศ์ที่เสด็จพระราชดำเนินไปยังที่ต่างๆในประเทศไทย เท่าที่จำได้ มีแต่ที่ที่ทุรกันดารจนจ๋อมยังเคยแอบคิดว่า จ้างให้จ๋อมไป จ๋อมก็ไม่ไป จ๋อมเห็นภาพเหล่านี้มาจนชินตา จนโตขึ้นมาเรื่อยๆก็ได้รับรู้ถึงสิ่งที่ในหลวงทรงทำมากขึ้นเรื่อยๆ ทุกสิ่งทุกอย่างที่รับรู้ ทุกภาพที่เคยเห็นก็ซึบซาบเข้าไปในสำนึก ยิ่งได้มาเปรียบเทียบกับราชวงศ์ของประเทศอื่นๆ จ๋อมก็เกิดความรู้สึกว่า ช่างโชคดีที่เกิดมาเป็นคนไทย ภายใต้พระบรมโพธิสมภารของในหลวงพระองค์นี้ และจ๋อมก็คิดว่าคนไทยทุกคนคงคิดเหมือนกัน จ๋อมเคยนึกอิจฉาคนต่างจังหวัด เพราะพวกเขามีโอกาสได้เฝ้าในหลวงมากกว่าจ๋อม แล้วเป็นการเฝ้าที่ใกล้ชิด บางคนชนิดที่ว่า ท่านเสด็จไปที่บ้าน หรือบางคนที่โชคดีมากๆ ท่านขึ้นไปประทับบนบ้านด้วยซ้ำ ยิ่งเขาเหล่านั้นอาศัยอยู่ในที่ที่ทุรกันดารมากเท่าไหร่ โอกาสที่เขาจะได้เฝ้าในหลวงอย่างใกล้ชิด ก็ยิ่งมีมากกว่าคนอื่นๆที่อยู่ในที่ๆ สบาย

สมัยที่เรียนหนังสือ ทุกๆคืนจ๋อมจะต้องคอยเฝ้าดูข่าวในพระราชสำนัก ดูแล้วก็แปลกใจ ว่าในหลวงท่านทรงทำอะไรให้ประเทศชาติมากมายเหลือเกิน ท่านทำเพื่อประชาชนชาวไทยทั้งสิ้น ให้คนไทยได้อยู่อย่างร่มเย็นเป็นสุข ที่สำคัญคือ อยู่ได้ด้วยตนเอง ไม่ต้องพึ่งพาคนอื่น แต่ละโครงการในพระราชดำริ ล้วนแล้วแต่เป็นโครงการที่จะช่วยพัฒนาชาวบ้านให้สามารถเลี้ยงชีพได้ด้วยตัวเองตามท้องถิ่นที่ตนเองอยู่

อย่างหนึ่งที่จ๋อมดีใจ คือเมื่อจ๋อมเรียนจบ จ๋อมยังมีโอกาสได้รับพระราชทานปริญญาจากพระหัตถ์ของในหลวง เมื่อถึงเวลาที่พระองค์ท่านพระราชทานพระบรมราโชวาท จำได้ว่ารู้สึกตกใจที่พระสุรเสียงท่านไม่สดใสกังวาน จนรู้สึกเป็นห่วงว่าท่านคงไม่สบาย จ๋อมยังจำได้ว่าเมื่อเสร็จสิ้นงานพระราชทานปริญญา จ๋อมคิดว่าท่านคงเหนื่อยมาก เพราะจ๋อมเองยังรู้สึกเหนื่อย และเบื่อ แต่ตลอดเวลานั้น จ๋อมไม่จำเป็นต้องนั่งตัวตรง สนใจและมีสมาธิตลอด จ๋อมสามารถ นั่งเล่น เอนตัวนอน แอบกินขนม คุยกับเพื่อนได้ จ๋อมมีหน้าที่ต้องตั้งใจทำให้ดี ตอนที่เดินขึ้นไปรับพระราชทานปริญญา แค่ช่วงเวลาไม่กี่นาที แล้วพระองค์ท่านล่ะ ท่านต้องทรงประทับนั่งตัวตรง ทรงยุกยิกไม่ได้ ตรัสกับใครไม่ได้ เป็นเวลาเท่าไหร่ ตลอดพิธี ท่านไม่จำเป็นต้องเสด็จมาพระราชทานปริญญาได้ไหม จ๋อมเคยอ่านเจอที่เคยมีคนทูลถามท่านแบบนี้ ท่านทรงตอบว่า บัณฑิตเขาอยากให้ท่านไป ท่านจะทำแบบนี้ไปจนกว่าท่านจะทำไม่ไหว ซึ่งท่านก็ไม่ได้เสด็จมาพระราชทานปริญญาบัตรอีกไม่กี่ปีหลังจากที่จ๋อมจบ

หลังๆจ๋อมก็ไม่ค่อยได้เห็นภาพของในหลวงที่เสด็จไปทุกตางรางนิ้วของประเทศไทย เพื่อพัฒนาฟื้นฟูคุณภาพชีวิตของคนไทยอีก เพราะสุขภาพท่านไม่ค่อยอำนวย จ๋อมเชื่อแน่ว่า การที่ท่านทรงมีสุขภาพที่ไม่ค่อยแข็งแรงนัก สาเหตุน่าจะมาจากการที่ท่านทรงงานเพื่อประเทศชาติ ปวงชนชาวไทยแน่ๆ ร่างกายคนจะแข็งแกร่งทนทานกับสิ่งที่ท่านทำได้สักเท่าไหร่เชียว ระยะเวลาที่ท่านทรงงาน เท่าที่จ๋อมจำได้น่าจะประมาณ 40-50 ปี คนตามเสด็จ เจ้าหน้าที่เปลี่ยนหน้าไปไม่รู้กี่คน แต่ละพื้นที่ก็มีเจ้าหน้าที่ที่ทำงานในพื้นที่ต่างๆกันไป แต่ทุกที่ ทุกแห่ง ทุกครั้งคราว ก็ยังคงเป็นในหลวงพระองค์นี้ที่ทรงงานอยู่พระองค์เดียว ร่างกายใครจะไปทนไหว

จ๋อมรู้สึกว่าพระคุณของในหลวงต่อประเทศชาตินั้นมากมายนัก แม้จ๋อมจะไม่ใช่คนที่ได้รับประโยชน์จากสิ่งที่ท่านทำให้โดยตรง แต่ก็ยังทำให้จ๋อมรู้สึกสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์เป็นอย่างยิ่ง จนคิดว่าในชีวิตนี้ของจ๋อม จ๋อมตายแทนพระองค์ได้ จ๋อมเคยอยากทำงานถวาย แต่ไม่รู้ว่าจะทำไง เคยนึกอิจฉาคนที่ได้รับใช้ใกล้ชิดท่าน จนเมื่อจ๋อมจบเฉพาะทาง จ๋อมเลยลองเขียนจดหมายไปถึงกอง ราชเลขาธิการ ขอสมัครทำงานให้ในหลวง แต่ก็ไม่ได้รับการตอบกลับ คนที่รับจดหมายจ๋อมก็คงขำๆ ว่า ไอ้นี่มันบ้าหรือเปล่า จ๋อมก็เลยตั้งใจแค่ว่า จ๋อมจะเป็นคนดีของประเทศเท่าที่จะทำได้ เพื่อถวายแด่ในหลวง ก็เป็นสิ่งที่จ๋อมพอจะทำได้

จ๋อมจำได้ถึงตอนที่เกิดสึนามิ สิ่งที่จ๋อมได้ยิน ยังคงเป็นในหลวง ที่ทรงพระราชทานพระราชทรัพย์ส่วนพระองค์ และให้มูลนิธิต่างๆของพระองค์ลงมาช่วยเหลือประชาชนผู้ได้รับภัย นอกจากนั้น สิ่งที่จ๋อมได้เห็น คือ ภาพของสมเด็จพระเทพฯ หรือพระองค์โสม ที่ทรงเสด็จไปช่วยบรรจุของลงถุง เพื่อส่งไปช่วยเหลือ หรือแม้แต่ในวันปีใหม่ ที่จ๋อมกำลังทำงานอยู่ที่วัดย่าน-ยาว จ๋อมก็ได้รับแจกภาพของพระเทพฯ ที่พระราชทานมา พร้อมทั้งพรปีใหม่ และคำขอบคุณที่เขียนด้วยลายพระหัตถ์ของพระองค์ที่ท่านมอบให้แก่ผู้ที่มาทำงานช่วยเหลือผู้ประสบภัยสึนามิ เพราะฉะนั้น จ๋อมจึงไม่เข้าใจ ว่าทำไมถึงมีคนหลงลืมพระมหากรุณาธิคุณอันใหญ่หลวงที่ในหลวงมีให้แก่คนไทยทุกคน จนหลายคนย้อนกลับมาทำร้ายพระองค์ท่านด้วยซ้ำ โดยเฉพาะคนรุ่นเดียวกับจ๋อม หรือคนที่อายุมากกว่าจ๋อม เพราะจ๋อมแน่ใจว่าคนเหล่านี้ ก็ต้องเคยเห็นภาพในหลวงทรงงานอย่างที่จ๋อมเห็น เคยรับรู้ถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระองค์อย่างที่จ๋อมเคยรับรู้ จ๋อมไม่เคยคิดว่าคนเราจะไร้สำนึก ไร้ความกตัญญูได้ถึงเพียงนี้ แม้แต่คนบางคนที่ใกล้ชิดที่รู้จัก หลายคนเป็นคนที่จ๋อมเคยยกมือไหว้ด้วยความเคารพอย่างสนิทใจ ก็เป็นไปกับเขาด้วย จนเดี๋ยวนี้จ๋อมไม่เคยยกมือไหว้อีกเลย

ที่เขียนมาทั้งหมด เป็นแค่ความรู้สึกส่วนหนึ่ง ยังไม่ใช่ทั้งหมดที่จ๋อมคิด ที่จ๋อมรู้สึกและอึดอัดอยากระบาย จ๋อมไม่รู้ว่าคุณที่อ่านจะมีความคิดเป็นอย่างไรจ๋อมรู้แค่ว่า จ๋อมเป็นคนไทยคนนึงที่รักในหลวงอย่างเหลือเกิน ทั้งจงรักและภักดี รักจากสิ่งที่จ๋อมได้เห็นได้รับรู้ด้วยตัวเอง ไม่ใช่สิ่งที่เขาพูดมา เล่ามา ว่ามา หรืออ่านจากเรื่องที่ฝรั่งเขียน หรืออ่านจากอินเทอร์เน็ต เหมือนที่หลายๆคนพยายามเกลี้ยกล่อมจ๋อมให้เชื่ออย่างที่เขาเชื่อ จ๋อมก็ได้อ่านอย่างที่เขาอ่าน แต่จ๋อมก็ยังเลือกที่จะเชื่อในสิ่งที่จ๋อมเห็นและรับรู้ด้วยตัวเองมากกว่า อาจจะเป็นเพราะจ๋อมมีสมองที่จะคิด ที่จะกลั่นกรองเอง จ๋อมจึงเลือกที่จะยังคงรักในหลวงอย่างที่จ๋อมเป็นอยู่ตอนนี้ และจ๋อมก็จะยังคงรักและภักดีต่อพระองค์ตลอดไป

จ๋อมเชื่อว่าคนเราความกตัญญูเป็นสิ่งที่สำคัญ บ้านเมืองเป็นสิ่งที่ศักดิ์สิทธิ์ ใครที่คิดร้ายต่อบ้านเมือง อกตัญญูต่อคนที่ทำประโยชน์แก่บ้านเมือง จ๋อมเชื่อแน่ว่ามันผู้นั้นไม่น่าจะพบเจอกับสิ่งที่ดีในชีวิตหรอก คนเราเกิดมาไม่ได้วัดความสำเร็จกันที่ตัวเงิน จ๋อมว่าคนเราจะเกิดมาได้คุ้มค่าเกิด อยู่ที่ว่าเราสามารถทำตนได้สมกับความเป็นคน ความเป็นมนุษย์ได้แค่ไหนมากกว่า

จ๋อมไม่ได้เขียนทั้งหมดนี้มาเพื่อให้คุณเชื่ออย่างที่จ๋อมเชื่อ แค่อยากสะกิดให้คิดกันบ้างถึงสิ่งทั้งหมดที่หลายคนอาจหลงลืมไปแล้ว แล้วกลับมาคิดดูว่าเราสมควรจะปล่อยให้ประเทศชาติบ้านเมืองเป็นแบบนี้ต่อไปหรือ พวกเราทั้งหลายพอจะทำอะไรให้บ้านเมืองของเราดีขึ้นกว่านี้ได้ไหม จ๋อมเชื่อว่าคนที่อ่านวารสารนี้ หลายคนยังคงทำงานอยู่ในพื้นที่ชุมชน จ๋อมเชื่อว่าชาวบ้านหลายคนกำลังได้รับข้อมูลข่าวสารที่ผิดๆที่พวกเขาพยายามปล่อยข่าวเพื่อให้ชาวบ้านหลงเชื่อ ละทิ้งความจงรักภักดี แม้เราอาจจะไม่มีอำนาจ แต่อย่าคิดว่าเราไม่มีโอกาส จ๋อมเองก็กำลังพยายามทำเท่าที่ทำได้อยู่ พยายามให้ข้อมูล พยายามชี้ให้เห็นในสิ่งที่เป็นเหตุเป็นผล จ๋อมยังคงเชื่อว่าสิ่งเล็กๆที่เราทำ อาจจะเป็นจุดเริ่มต้นของสิ่งที่ยิ่งใหญ่ก็ได้

สิ่งสุดท้ายที่จ๋อมอยากจะบอกอีกครั้งคือ จ๋อมเป็นแค่คนไทยคนนึงที่เกลียดการคอรัปชั่น เกลียดการเอารัดเอาเปรียบ เกลียดการโกงกิน จ๋อมรักประเทศชาติบ้านเมืองของจ๋อมที่ชื่อว่าประเทศไทย และที่เหนือสิ่งอื่นใดที่ทำให้จ๋อมต้องเขียนเรื่องนี้ขึ้นมา ก็เพราะจ๋อมเป็นคนไทย ที่รักและเคารพพระเจ้าอยู่หัว-ภูมิพลของคนไทย รักและเคารพไม่ใช่เพราะท่านเป็นพระเจ้าอยู่หัว แต่รักและเคารพเพราะท่านเป็นองค์ภูมิพล และจ๋อมก็จะรักและเคารพท่านตลอดไป ตราบเท่าที่จ๋อมยังมีลมหายใจอยู่ ขอจงทรงพระเจริญ

คุณครู...หมูทุบ

2010-01-12T19:58:00.001+07:00

คุณครู...หมูทุบ โดย ทพ. สุชาติ เขม้นเขตรการ
ทันตแพทย์ปฏิบัติการ ประจำศูนย์มะเร็ง อุดรธานี

ถ้าผมเป็นคนสกลนครคงไม่ตื่นเต้นแบบนี้ที่จะได้มีโอกาสลิ้มรสหมูทุบขึ้นชื่อของจังหวัดสกลนคร แต่ผมไม่ใช่… ทันตแพทย์หน้ามนจบใหม่จากแดนสะตอ เพิ่งได้เดินทางมารับตำแหน่ง ณ ศูนย์มะเร็งอุดรธานี เพิ่งได้พบเจอกับสิ่งแปลกใหม่มากมาย และรอคอยการเดินทางมาของหมูทุบจากคุณครูผู้มีไมตรีจิต แต่ทว่าการเดินทางของหมูทุบซึ่งมีคุณครูเป็นผู้นำทางนั้นคงไม่เกิดขึ้น และคงไม่มีวันเกิดขึ้นได้อย่างแน่นอน
เป็นประจำของวันพฤหัสบดีที่ผู้ป่วยที่ได้รับการรักษาด้วยการฉายแสงบริเวณศีรษะและลำคอจากหอผู้ป่วยพิเศษจะต้องเดินทางมาเข้ารับการตรวจสุขภาพช่องปากประจำสัปดาห์ หญิงวัยกลางคน รูปร่างจ้ำม่ำ สรีระสาวไทยไซส์ XL มีหลักฐานที่แสดงถึงการแผดเผาของรังสีที่ใช้รักษาบริเวณคอด้านหน้าเป็นวงกว้าง แสดงสีหน้าที่เหมือนกับว่าเพิ่งกินของที่เผ็ดที่สุดในชีวิตมา นั่งบนรถเข็นผู้ป่วย ที่ถูกชายนิรนามเข็นมาส่งไว้เพียงลำพังหน้าคลินิกทันตกรรม ผมเริ่มทักทายผู้ป่วยด้วยความ สดชื่นเพื่อหวังที่จะให้ผู้ป่วยสดชื่นตามไป แล้วก็เป็นผล จากสีหน้าที่ไม่สู้ดีนัก ก็มีรอยยิ้มเกิดขึ้นบนใบหน้าของเธอ ผมและพี่ผู้ช่วยสุดสวยก็ได้ช่วยกันพยุงผู้ซึ่งถูกเรียกว่า คนไข้ นั้นเข้ามานั่งยังเก้าอี้ทำฟัน การเริ่มบทสนทนาของเราก็เป็นบทสนทนาที่ผมนิยมใช้กับคนไข้กลุ่มนี้เป็นประจำ ที่มักจะถามถึงสารทุกข์สุกดิบของคนไข้ และอาการสำคัญทางทันตกรรมที่เกี่ยวข้อง ไม่ว่าจะเป็นอาการแสบปาก การดูแลทำความสะอาดช่องปาก เป็นต้น เมื่อข้อมูลการรักษาที่ผมต้องการได้มาจนครบ ผมก็เริ่มชวนผู้ป่วยออกนอกช่องปาก สนทนาสัพเพเหระไปเรื่อย จนได้ทราบว่าคนไข้นั้นดำรงตำแหน่งเป็นถึงแม่พิมพ์ของชาติ
คุณครูสอนนักเรียนอยู่ ณ โรงเรียนแห่งหนึ่งในจังหวัดสกลนคร และด้วยจิตวิญญาณของความเป็นครู เชื่อมั้ยครับช่วงที่ผู้ป่วยได้รับอนุญาตกลับไปพักที่บ้านนั้น คุณครูบอกว่ายังไปสอนนักเรียนอยู่ เพราะครูเป็นห่วงนักเรียนมาก ไม่อยากทิ้งนักเรียนไปนานๆ ทั้งๆที่อาการแสบปากของคุณครูทำให้คุณครูไม่สามารถออกเสียงได้ชัดเจน (ขนาดผมฟังที่คุณครูพูดบางคำยังไม่เข้าใจ) ผมรู้สึกซาบซึ้งและรู้สึกดีใจแทนนักเรียนของคุณครู และดีใจแทนประเทศไทยที่ยังคงมีครูที่ประเสริฐได้ถึงเพียงนี้
คุณครูยังมีความหวังและแสดงความหวังออกมาได้อย่างสดใสและเปี่ยมไปด้วยความสุขว่าจะมีโอกาสหายจากโรคร้ายดังกล่าว ยังมีการแอบเปรยให้ผมฟังว่าตอนนี้น้ำหนักลดลงไปมาก ดูท่าแล้วคงจะต้องยกตู้เสื้อผ้าเก่าไปทิ้งแล้วตัดชุดใหม่ ให้รับกับหุ่นอันเพรียวบางที่กำลังเกิดขึ้นอย่างที่ไม่สามารถยั้งได้ น่ารักมั้ยครับครูของผม ไม่เพียงแต่ที่ผมจะได้ซักประวัติคุณครูเท่านั้น ถึงตาที่คุณครูจะได้ซักไซ้ไล่เรียงเกี่ยวกับชีวประวัติอย่างย่อของผมบ้าง ในทันใดนั้นที่คุณครูได้ทราบว่าผมเป็นคนต่างถิ่น พลัดพรากจากบ้านเกิดอันเป็นที่รักยิ่งมา คุณครูก็แสดงท่าทางสงสารผมอยู่ไม่น้อย และในที่สุด “หมูทุบ” ของดีของดังเมืองสกลนครก็กำลังจะตกเป็นของผม เมื่อคุณครูออกปากที่จะนำหมูทุบที่คุณครูชื่นชอบว่าเป็นของอร่อยประจำจังหวัดสกลนครมาฝากในคราวถัดไปที่จะได้เจอกัน ส่วนตัวผมเองก็เคยกินแต่เพียงก๋วยเตี๋ยวหมูทุบ แล้วมันอันเดียวกันหรือเปล่านะ จึงได้สอบถามลักษณะของหมูทุบที่ว่าเพิ่มเติม จนได้ทราบว่าไม่เหมือนที่อยู่ในก๋วยเตี๋ยวที่ผมเคยกิน แต่อย่างไรก็ตามผมก็คงจะได้ลิ้มลองหมูทุบที่ว่านั้นเร็วๆนี้

เจ็ดวันแห่งการรอคอยการเดินทางมาของหมูทุบก็มาถึง มาถึงตอนที่ได้ทราบว่าหมูทุบไม่มีโอกาสจะได้เดินทางมาถึง เนื่องจากคุณครูผู้น่ารักนั้นได้เดินทางไปยังสรวงสวรรค์เสียแล้ว ความรู้สึกใจหายเกิดขึ้นอย่างไม่รู้ตัว ได้แต่หวังและอธิษฐานให้คุณครูไปสู่สุคติ เกิดในภพชาติที่ดี มีความสุขในทุกทุกที่ที่คุณครูได้ไปเยือน แล้วผมจะทำบุญแล้วอุทิศส่วนบุญส่วนกุศลไปให้คุณครูนะครับ ถึงแม้ว่าผมจะไม่ได้ทานหมูทุบของคุณครู แต่คุณครูทราบหรือไม่ครับว่าน้ำใจและความเมตตาของคุณครูที่มีให้ผมนั้นยิ่งใหญ่ ไม่สามารถประเมินค่าเทียบเคียงกับหมูทุบได้เลยครับ ไม่ว่าจะเป็นเพราะคุณครูใจดีจะซื้อของมาฝากผม ไม่ว่าจะเป็นกำลังใจและความเข้มแข็งที่ดีเยี่ยมของคุณครูที่จะสู้กับโรคร้าย ไม่ว่าจะเป็นลมหายใจเข้าออกของความเป็นครู ไม่ว่าจะเป็นเพราะอะไรก็ตาม คุณครูทัศนีพรก็ยังคงอยู่ในความทรงจำของผมตลอดไป

มหกรรมครอบครัวฟันดี จังหวัดนครศรีธรรมราช

2010-01-12T19:46:00.012+07:00

มหกรรมครอบครัวฟันดี จังหวัดนครศรีธรรมราช 18 ต.ค. 2552

ณ ห้างคาร์ฟูร์ สาขานครศรีธรรมราช

โดย ทพญ.พรพิมล วิทยวีระศักดิ์ และ ทพ.ธนัฏฐนนท์ อัศววัฒกี

และแล้ววันสำคัญของการศึกษาดูงานที่นครศรีธรรมราชก็มาถึง แปลกใจตั้งแต่สถานที่จัด เอ๊ะ แปลกดีนะจัดในห้างสรรพสินค้า ยิ่งกระตุ้นให้อยากไปเข้าร่วมกิจกรรม ตามเวลานัดทริปของทีมทันตบุคลากร รพ.ป่าบอน เริ่มรวมตัวกันที่ รพ. 7 โมงเช้า นั่งรถตู้โรงพยาบาลออกไปถึงคาร์ฟูร์ สาขานครศรีธรรมราชก่อนใคร ตั้งแต่ 08.30 น. เลยมีโอกาสเก็บรูปก่อนที่คนอื่นๆจะเริ่มทยอยเข้ามา ทางเข้ามีซุ้มลูกโป่งหัวใจสีชมพูหวานแหวว และภายในมีการจัดบูธต่างๆมากมายอาทิเช่น พระบรมฉายาลักษณ์ของสมเด็จย่าเพื่อเทอดพระเกียรติพระกรุณาธิคุณของพระองค์ท่าน

การแนะนำสุดยอดครอบครัวฟันดีเมื่อปี 2551 การวาดภาพระบายสีบนผืนผ้า บูธสื่อความรู้เรื่องโรคฟันผุ โรคปริทันต์ การดูแลทำความสะอาดช่องปาก รวมไปถึงการตรวจฟัน ที่สะดุดตาและทันสมัยก็คงจะไม่พ้น การจัดฟันแฟชั่นอันตราย และรับดูดวงโชคชะตาราศีฟัน ที่เป็นการให้ข้อมูลและการแนะนำดูแลสุขภาพช่องปากโดยผ่านใบทำนายสร้างจุดสนใจมากทีเดียวค่ะ จริงๆแล้วทางทีมงานนครศรีธรรมราชได้เริ่มงานโดยเดินขบวนพาเหรด จากหน้าโรงเรียนกัลยาณีศรีธรรมราชถึงห้างคาร์ฟูร์ โดยเป็นขบวนเทิดพระเกียรติสมเด็จย่า และขบวนรณรงค์ให้ความรู้ทันตสุขภาพ ขบวนแฟนซีสวยงาม ได้รับความร่วมมือจากน้องๆ โรงเรียนกัลยาณี และทีมงานทันตบุคลากรของโรงพยาบาลต่างๆ รวมถึงหน่วยแพทย์ พอสว.

เริ่มลงทะเบียนจริงตั้งแต่ 09.00 น. และติดสติ๊กเกอร์ที่ให้แก่ผู้เข้าร่วมกิจกรรมทุกคนซึ่งมีตัวเลขเฉพาะของแต่ละคนไว้ใช้ในการจับรางวัลในช่วงคั่นรายการ ระหว่างเวลานี้ได้มีการเดินขบวนพาเหรด จากโรงเรียนกัลยาณีศรีธรรมราชมายังสถานที่จัดมหกรรมที่คาร์ฟูร์ เพื่อเทอดพระเกียรติสมเด็จย่าฯ และรณรงค์ทางทันต-สาธารณสุข จากนั้น 09.30 น.เป็นเวลาอันดีจัดพิธีเปิด โดย นพ.ไกรวุฒิ ก้วนหิ้น ผู้อำนวยการศูนย์อนามัยที่ 11 เป็นประธานกล่าวเปิดงาน และ ทพ.สำราญ ปิตากุลดิลก พี่ตี้ พี่สสจ.นครศรีฯที่น่ารัก เป็นผู้กล่าวการจัดโครงการนี้แก่ท่านประธาน.....

โครงการรณรงค์ทางทันตสาธารณสุข ในวันทันต- สาธารณสุขแห่งชาติ จังหวัดนครศรีธรรมราช จัดขึ้นเพื่อรำลึกถึงพระกรุณาธิคุณของสมเด็จพระศรีนครินทราบรม-ราชชนนี ซึ่งประกอบด้วย 2 กิจกรรมหลัก ได้แก่
1. จัดบริการทันตกรรมโดยไม่คิดมูลค่าการรักษา ในวันพุธที่ 21 ต.ค. 2552
2. จัดมหกรรมครอบครัวฟันดี ในวันอาทิตย์ที่ 18 ต.ค 2552 เพื่อส่งเสริมงานทันตสุขภาพ และสร้างขวัญกำลังใจแก่ทั้งทันตบุคลากร ผู้ปกครอง และครูพี่เลี้ยง กิจกรรมย่อยในมหกรรม ได้แก่
1) ขบวนพาเหรด
2) ประกวดครอบครัวฟันดี 100 คู่ เป็นการจับคู่กันระหว่างเด็ก 3-5 ปี และผู้ปกครอง
หรือผู้ดูแลเด็ก
3) ประกวด Dental Show การแสดงที่สร้างสรรค์เพื่อ ฟ.ฟัน ที่ดีในกลุ่มเด็กประถม และกลุ่มวัยรุ่น
4) ประกวด Dental Quiz แฟนพันธ์แท้ ฟ.ฟัน ในกลุ่มนักเรียนชั้นมัธยม
5) แจกผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดช่องปากแก่ผู้เข้าร่วมกิจกรรม

พิธีเปิดก็แปลกสะดุดตา โดดเด่น ไม่เหมือนใคร มีมาสค็อตยิ้มแฉ่ง (ชาย) และ ยิ้มสวย (หญิง) มาเต้นเพลงตรวจฟัน และมอบแปรงสีฟันผูกริบบิ้นให้ท่านประธานทำพิธีเปิดด้วยการแปรงฟันให้มาสค็อตยิ้มแฉ่งและยิ้มสวยที่กำลังยิ้มยิงฟัน ...เก๋มั้ยละ อิอิ จนได้ออกสะเก็ดข่าวช่อง 7 เป็นคลิปหลุดที่ท่านประธานใช้แปรงสีฟันด้ามเดียวกันสองคน ฮาระเบิด จากนั้นมอบรางวัลผู้ชนะการประกวดภาพถ่ายจุดประกายฟันดี และ มอบเกียรติบัตรแก่ผู้สนับสนุนกิจกรรม

พิธีกรสุดหล่อในงานมหกรรมครั้งนี้ก็ไม่ใช่ใครที่ไหน หมอรอง (ทพ.ธนัฏฐนนท์ อัศววัฒกี รพ.เทศบาลนครนครศรีธรรมราช) และทันตแพทย์สุดน่ารักดำขำ หมอหนิง(ทพญ.ศิรนันท์ พราหมณ์มณี รพช.ทุ่งใหญ่) แนะนำคณะกรรมการทั้งหลายซึ่งเป็นตัวแทนทันตแพทย์ของแต่ละอำเภอ และเริ่มกิจกรรมแรกคือการประกวด Dental Show โดยมีคณะกรรมการ (commentator) 3 ท่าน ได้แก่ หมอเอิง (ทพญ. อารณีย์ ระเบียบโลก รพ.ท่าศาลา) อาจารย์สุเวช กลับศรี (พื้นที่การศึกษาเขต 3)และ คุณสุนทร ฝอยทอง สมาคมสื่อมวลชนของนครศรีฯ การให้คะแนนจะมีรูปยิ้ม 3 ระดับ สีเขียว(คะแนน0) สีเหลือง (ติดลบ1) และสีแดง (ติดลบ2) ในการประกวด Dental Show แบ่งเป็น 2 ประเภท คือ ประเภทประถมศึกษา 7 ทีมซึ่งเป็นตัวแทนของแต่ละอำเภอ และประเภททั่วไป 5 ทีม เสียดายที่เก็บรูปมาได้แค่ประเภทประถมศึกษานะคะ เพราะต้องรีบกลับก่อน ประเภทประถมศึกษาทั้ง 7 ทีมดังนี้ค่ะ
- รร.บ้านท่าเจริญ อ.ร่อนพิบูลย์ ชื่อชุดการแสดง “ออกกำลังกายประยุกต์”
- รร.บ้านพลูบัว อ.ชะอวด ชื่อชุดการแสดง “กลองยาวชุดแปรงฟัน”
- อนุบาลนครศรีธรรมราช อ.เมือง ชื่อชุดการแสดง “ฟันขาวหรือไม่”
- รร.พิศาลนฤมิตร อ.ร่อนพิบูลย์ ชื่อชุดการแสดง “ชุดคำสอนของแม่”
- รร.เทวสิทธิ์ อ.นาบอน ชื่อชุดการแสดง “ไหมขัดฟัน”
- อนุบาลนครศรีฯ ณ นครอุทิศ อ.เมือง ชื่อชุดการแสดง “ฟลูออไรด์แมน”
- รร.ราชเวชพิศาล อ.ทุ่งใหญ่ ชื่อชุดการแสดง “Spicy girls”

ในระหว่างที่มีการแสดง Dental show ด้านหลังเวทีมีการลงทะเบียนเข้าประกวดครอบครัวฟันดี (เด็ก 3-5 ปีกับผู้ปกครอง หรือผู้ดูแลเด็ก) และมีการคัดเลือกผู้เข้ารอบ Dental Quiz 5 ทีม จากผุ้แข่งขันทั้งหมด 45 ทีม ทั่วทั้งจังหวัดนครศรีธรรมราช บางทีมมาไกลจากบางขัน หัวไทร่ ตั่งใจมาแข่งขัน และการคั่นการแสดงด้วยการประกวด Dental Quiz การตอบปัญหาทันตสุขภาพของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษา รอบที่ 2 ซึ่งมี 5 คู่ที่ผ่านรอบแรกของการเข้าประกวด ได้แก่ - รร.สตรีทุ่งสง ทั้ง 2 คน ,
- รร.สาธิตเทศบาลวัดเพชรจริก และ รร.จุฬาภรณ์ราชวิทยาลัย , - รร.แหลมราษฎร์บำรุง , - รร.นาบอน , -รร.กัลยาณี และ รร.เบญจมราชูทิศ

โดยผู้เข้าแข่งขันก็จะประจำที่ จอมอนิเตอร์ซึ่งจะแสดงคำถามแต่ละข้อให้เวลาข้อละ 30 วินาที แล้วตอบ รู้สึกชื่นชมกับการตอบคำถามของเด็กๆ ที่ตั้งใจและเตรียมความพร้อมในความรู้ทางทันตสุขภาพเป็นอย่างดี และ หลังตอบคำถามในแต่ละข้อจะมีการอธิบายด้วยสื่อเคลื่อนไหว (Animation) ผ่านจอทีวี LCD ทั้ง 2 ข้างของเวที เพื่อให้ง่ายต่อการเข้าใจและผู้เข้าร่วมงานสามารถได้เรียนรู้ร่วมกัน ผลปรากฏว่าทีมที่เข้ารอบ 2 ได้แก่ ทีมที่ 1,2,3 ได้เข้ากันมาอย่างยากลำบาก

สำหรับกลางวันบนเวทีก็ไม่มีการหยุดพักมีการแสดงดนตรี ของโรงเรียนดนตรียามาฮ่า และประกาศรางวัลครอบครัวฟันดี ผู้ชนะเลิศซึ่งได้แก่น้องจาก อ.นาบอน มีฟันที่สวยและคุณแม่ก็มีความรู้เป็นอย่างดี เกณฑ์การตัดสินครอบครัวฟันดีไม่ใช่ง่ายๆ อย่างที่คิดนะครับ ทีมงานของเราระดมกันมามากมาย เพราะต้องมีการตรวจฟันทั้งแม่ ลูก ลูกไม่ให้มีฟันผุ มีคะแนนให้ แล้วผ่านด่านแปรงฟัน สัมภาษณ์ การเลือกอาหาร การดูแล คิดดูครับตั้งแต่เช้า 9.00 น.ถึงเที่ยงกว่าครับ น้องๆ ลุ้นผลกันจนหลับกันคาตักแม่ไปเลยครับ จึงเรียกได้ว่าคนที่ได้รางวัลไปคุณภาพจริงๆครับ ช่วงบ่ายโมงเราก็เริ่มประกวด Dental show ประเภททั่วไปกันต่อ มี 5 ทีมคือ
1) ทีมโรงเรียนกระทูน ละครเวที
2) ทีม รพช.หัวไทร ละครดาวมหาลัยฟันผุ
3) ทีม พีมซาลอน รำกินนรี กับแปรงสีฟันวิเศษ
4) ทีม รพช.บางขัน หนูน้อยวัยอนุบาลมาเต้นโชว์
5) ทีม รพช.ทุ่งใหญ่ หางเครื่อง ม. 3

ซึ่งช่วงบ่ายการแสดง Dental show สะกดผู้คนทั่วห้างให้มาดูได้น่าสนใจและเป็นการเปิดกว้างในการทำเรื่องของการส่งเสริมทันตสุขภาพให้น่าสนใจ โดยทีมพีมซาลอนได้ทำการแสดงที่เรียกได้ว่าอลังการมาก แค่ฉากก็กินขาดแล้วครับ ยกป่าหิมพานมาวางบนเวที ชุดก็เป็นกินนรีชุดไทยรำได้อย่างสวยงามเล่าเรื่องราวของเด็กๆ ที่อยากมีฟันสวยเหมือนนางฟ้า นางฟ้าเล่าว่าได้แปรงวิเศษมาจากกินนรีเลยพาไปหากินนรี และได้เรียนรู้วิธีแปรงฟัน การแสดงสั้นกะทัดรัดดูเพลินไม่เบื่อ ถ้าใครสนใจอยากดูติดต่อได้นะครับ และทีมบางขันที่นำหนูน้อยวัยน่ารักมาเต้นประกอบเพลงน่ารักมากๆ ครับ
หลังจากการแสดงจบ ก็เป็นการแข่งขัน Dental Quiz รอบชิงชนะเลิศ โดยนำผู้เข้ารอบ 3 ทีม มาตอบปัญหาบนเวที โดยใช้ประสาทสัมผัสทั้ง 5 ดู,ดม,ฟัง,คิด น้องๆ ถึงกับงงในบางเรื่องจุดประสงค์ของเราก็เพื่อต้องการเผยแพร่ความรู้ในส่วนที่ต้องการให้ประชาชนที่มางานได้ทราบ มีเรื่องของไหมขัดฟัน น้ำมันกานพูลและสุดโหดคำใบ้ 5 ตัวคล้ายๆ เกมส์แฟนพันธุ์แท้ ยากมากๆ เช่น ลองท้ายกันดูนะครับ
1.เข้าๆ ออก , 2. ผู้ใหญ่ทำได้เด็กทำดี , 3.ทำแรงๆ เลือดออก
4. มีขนเป็นหย่อมๆๆ , 5. ใช้นานๆ จะบาน
ตัวอย่างคำใบ้ เอ๋ คิดว่าเป็นอะไรกันครับ...........
เฉลย...อย่าแอบดูนะ คำตอบคือแปรงสีฟัน
เป็นงง น้องๆ ยังงงกันเลยครับแต่เรียกเสียงฮา ได้มากครับ เราก็ได้แนะนำการเลือกแปรงสีฟัน ที่สำคัญข้อนี้ตอบผิดติดลบครับ สุดท้ายน้องจากโรงเรียนสตรีทุ่งสง ก็ได้รับรางวัลชนะเลิศไป ครับ เก่งจริงๆครับ จบด้วยการมอบรางวัลทั้ง Dental show และ Dental Quiz

Dental show ประเภทประถม ชนะเลิศได้แก่ทีม รร.อนุบาลนครศรีธรรมราช ณ นครอุทิศ ชุดสาวโคโยตี้ อันนี้น้องกล้ามากครับ ที่ 2 ก็ได้อนุบาลเช่นกันชุดไมเคิลแจ๊คสัน ที่ 3 ได้แก่ทีมนาบอน ชนะเลิศได้ถ้วยรางวัลจากผู้ว่าราชการจังหวัดนครศรีธรรมราช พร้อมเงินรางวัล 5000 บาท รองชนะเลิศ ได้เงินรางวัล 3000 บาท 2000 บาท และชมเชย รางวัลละ 1000 บาท งานนี้ได้รับทั้งสาระและความสนุกสนานครับ
โดยภาพรวมงานนี้ผ่านไปได้อย่างสวยงามบรรลุตามวัตถุประสงค์โดยให้ทุกกลุ่มอายุได้มีส่วนร่วมไม่ว่าจะเป็นช่วงเด็ก วัยรุ่น วัยทำงานและผู้สูงอายุ ผ่านทางกิจกรรมต่างๆ ที่จัดได้อย่างลงตัวและสร้างสรรค์ เป็นการสร้างกระแสความสนใจในเรื่องการดูแลสุขภาพช่องปาก งานนี้เราได้เชิญนักข่าวท้องถิ่นมาทำข่าว เพื่อเป็นการกระตุ้นให้เกิดกระแสสังคมที่ดีในการหันมาดูแลสุขภาพช่องปาก จากการประเมินผู้เข้าร่วมโครงการได้รับความสนุกสนานและความรู้ มีคนที่เดินห้างให้ความสนใจ ตลอดทั้งงานมีผู้ชมตลอด เกมส์ที่สอดแทรกความรู้ทำให้เขาได้รับความรู้ใหม่ๆ จากการติดตาม พ่อแม่ที่มาลุ้นการแสดงและการประกวดของลูกก็พลอยได้รับความรู้ เรียกได้ว่ายิงปืนนัดเดียวได้นกหลายตัวครับ
ปีนี้เป็นปีแรกของเราที่จัดประกวด Dental show และ Dental Quiz ที่แรกทางทีมงานคิดว่าจะไม่มีใครส่งประกวดแต่ของความร่วมมือทุกอำเภอช่วยกันหามา โดย Dental show เราคัดเลือกจากการส่งคลิปวีดีโอมาประกวดก่อนแล้วให้มาแสดงจริงวันงานโดยคลิปก็ถ่ายง่ายๆ กับมือถือ 3 นาทีแล้วส่งเมลมาแล้วพิจารณาตามเกณฑ์ คือความคิดสร้างสรรค์ เนื้อหา การสื่อความหมาย ความสนุกสนาน การแสดงที่ได้มามีหลายรูปแบบทำให้เราได้นำมาโชว์ทุกรูปแบบ ก็ตื่นตาตื่นใจดี คนก็ให้ความสนใจมาดูโชว์ครับ ส่วน Dental Quiz เรามีทีมคณะกรรมการวิชาการออกข้อสอบคัดเลือกเหมือนเข้าเรียนทันตแพทย์ โจทย์ 50 ข้อให้ทำ 30 นาทีตรวจกันตรงนั้น เข้ารอบกันตรงนั้นเลยครับ ทีมงานเราเตรียมงานมาเกือบเดือนครับ กว่าจะได้งานนี้มาแต่เรียกว่าคุ้มมากครับ
ผมได้เก็บภาพงานและบรรยากาศมาให้ดูลองดูกันนะครับ เพื่อใครจะมีไอเดียมาพัฒนางานต่อในแนวทางที่สร้างสรรค์ก็ลองมาแลกเปลี่ยนกันครับ ยินดีรับข้อเสนอแนะนะครับ fundee09@hotmail.com

เรื่องเล่าจากภูอังลัง : ตี 4 โดย หมอฟันไทด่าน

2010-01-12T19:43:00.001+07:00

เรื่องเล่าจากภูอังลัง : ตี 4 โดย หมอฟันไทด่าน

มองย้อนกลับไป ผมถือว่าตัวเองค่อนข้างโชคดี โชคดีที่มีเพื่อนร่วมงานดี โดยเฉพาะคนในครอบครัวทันต - - 3 คนเก่าคนแก่ที่มีอยู่เดิมนั้น พูดได้เต็มปากว่า “ดี” โดยสันดาน ส่วนที่เหลือส่วนใหญ่คิดว่าดีได้ด้วยทำเหตุดี - -ผลที่ตามมาเลยได้คนดีๆ

ถ้าไม่นับน้องทันตแพทย์ซึ่งเกือบจะพูดได้ว่ามีส่วนได้เลือก (เช่น เคยฝึกงานที่นี่ก่อนจบ ฯ) ไม่ได้ต้องนั่งลุ้นว่าได้ใครมาก็ไม่รู้…แล้วแต่บุญกรรมวาสนา น้องผู้ช่วยอีก 5 คน (คนขับรถประจำฝ่าย 1 ประชาสัมพันธ์ทำงานส่วน front 1 และผู้ช่วยในคลินิกอีก 3) นั้นพูดได้เต็มปากว่าได้เลือกด้วยมือตัวเอง ผ่านการสอบข้อเขียน สัมภาษณ์ และแอบสืบประวัติย้อนหลัง

เมื่อสัก 2 ปีก่อน เพราะเหตุที่โยกน้องผู้ช่วยชายหนึ่งเดียวไปเป็นคนขับรถประจำฝ่าย ด้วยต้องออกหน่วยทุกวันอยู่แล้ว แทนที่จะลุ้นกับพนักงานขับรถที่หมุนเวียนผลัดเปลี่ยนมาอาทิตย์ละคน ขับรถอย่างเดียวบ้าง ช่วยงานอื่นบ้างหลากหลายแล้วแต่คน

ก็เอาผู้ช่วยเราเองไปขับรถและช่วยงานสารพัดสารพันได้ด้วย ถือเป็น multi in one นั่นเป็นสาเหตุของการต้องหาคนเข้าฝ่ายเพิ่ม

“ มล” มาสมัครงานด้วยอายุไม่เต็ม 20 กับคะแนนสอบที่ไม่ได้โดดเด่นอะไร แถมมีบ้านที่ไกลมากกว่า 20 กิโล ซึ่งเป็นปัจจัยที่ต้องเอามาคิด เพราะห้องฟันแม้ไม่ได้ขึ้นบ่าย-ดึก แต่บางวันก็ต้องขึ้นทำงานในคลินิกนอกเวลา ด้วยท่าทีมุ่งมั่นและประวัติอัน drama กับ key word “ ตี 4 ” ซึ่งผมไม่ได้ถามกรรมการคนอื่นๆ ว่าคิดเห็นอย่างไร แต่คำๆ นี้เป็นคำสำคัญที่ผมตัดสินใจเลือก “มล”

เรื่องราวต่อไปนี้ นอกจากส่วนหนึ่งจากการสัมภาษณ์ตอนสมัครทำงาน อีกส่วนได้จากวงคุย Dialogue คนในฝ่ายฯ กับคำถามที่ว่า “ มาอยู่ที่ห้องฟันแห่งนี้...ได้อย่างไร ” เมื่อคราวพาทีมฝ่ายไปดูงานเมื่อ 3-4 เดือนก่อน

มลเรียนจบม.6 จากโรงเรียนมัธยมประจำอำเภอ ในช่วงใกล้จบ กับคำถามในกลุ่มเพื่อนว่าจะไปเรียนต่ออะไรกัน มล ชัดเจนในคำตอบสำหรับอนาคตตัวเอง เพราะแม่เคยบอกแล้วว่าไม่มีเงินส่ง แถมสถานะพี่คนโตที่น้องยังเล็ก ทางเดินเดียวที่มีให้เลือกคือ หางานทำ

หลังจบไม่ถึงเดือน มลพาชีวิตไประหกระเหินอยู่แถวชลบุรีกับวิถีสาวโรงงานเต็มตัว แต่ด้วยความที่ไม่เคยออกจากบ้านไปไหนเลย ทำให้ทนคิดถึงบ้านไม่ไหว โทรฯ บอกแม่ว่าไม่สบายและขอกลับบ้านหลังทำงานได้ไม่กี่วัน แต่กลับมาแล้วก็ไม่มีงานทำ ไม่มีรายได้ อยากส่งน้องเรียน อยากหาเงินช่วยแม่ เลยตัดสินใจขึ้นมากรุงเทพฯ อีกครั้ง คราวนี้ได้งานในโรงงานรองเท้าแถวบางบอน นับได้เป็นโรงงานนรกเพราะอากาศร้อนอบอ้าวมาก ได้เงินก้อนแรกๆ ดีใจมาก รีบส่งกลับไปให้แม่ อยู่ไปๆ เงินก็ออกไม่ตรงเวลา แถมโดนผู้จัดการดุด่า เพราะหาว่าทำงานผิดพลาด มลได้รับเลือกให้เป็นหัวหน้าจึงมีเรื่องกระทบกระทั่งกับผู้จัดการบ่อยๆ ทำงานได้ไม่นานก็มีเหตุให้ต้องกลับบ้านอีก ที่โน่นส่งข่าวร้ายมาว่ารถแต๊กแต๊กทับนิ้วแม่...ขาด ทำงานไม่ได้ มลเลยลาออกกลับมาช่วยแม่ทำงานบ้าน ดูแลพ่อกับน้อง

พอแม่อาการดีขึ้น แม่บอกให้กลับมาทำงาน แม่พออยู่ได้ แม่อยากให้ช่วยกันหาเงิน- - อยากสร้างบ้าน

ที่ทำงานใหม่คราวนี้เป็นโรงงานเสื้อผ้าแถวพระราม 3 แรกๆ เขาก็อนุญาตให้นั่งบ้าง-ยืนบ้าง แต่พอได้งานช้า ผู้จัดการก็สั่งเก็บเก้าอี้ออกหมด ด้วยงานเร่ง เลยต้องโดนบังคับทำ OT แบบไม่มีโอกาสเลือก เช้าเข้างาน 8 โมงออก 5 โมงเขาให้พัก 1 ชั่วโมง เข้าอีกที 6 โมงทำจนถึง ตี 4 กว่าจะนั่งรถเมล์ถึงที่พักได้นอนก็เกือบเช้า ...8 โมงก็ต้องไปถึงที่ทำงาน เหนื่อยมาก ทำอยู่อย่างนี้เกือบทุกวันมากว่า 2 เดือน

“ครูนก” ครูที่สนิทกันสมัยเรียนอยู่ที่บ้าน เพราะเคยไปช่วยแกทำงานบ้าน เลี้ยงลูก แกจะให้เงินมาให้แม่ซื้อกับข้าว ครูนกส่งข่าวว่าที่โรงพยาบาลรับสมัครงาน อยากมาลองสมัครไหมจะได้ทำงานใกล้บ้าน ตำแหน่งงานที่ว่างตอนนั้นมีให้เลือกระหว่างผู้ช่วยทันตแพทย์กับน้องผู้ช่วยเหลือคนไข้ประจำวอร์ด มลอยากทำที่ห้องฟัน เพราะนอกจากไม่ชอบงานผู้ช่วยเหลือแล้ว การไม่ต้องขึ้นเวร 8 จะทำให้มีเวลาว่างตอนเย็นและวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ ที่สามารถช่วยงานในไร่ในนาของที่บ้านได้บ้าง

หลังเอากลุ่มผู้สมัครที่คัดจากการสัมภาษณ์และสอบข้อเขียนเหลือไม่กี่คน มาฝึกงานดูความคล่องแคล่วคล่องตัว พอเหมาะพอดีกับงาน ก็คัดออกจนเหลือพอดีกับตำแหน่งที่รับ...มลจึงได้รับเลือกเป็นเจ้าหน้าที่น้องใหม่ของห้องฟันตั้งแต่ตอนนั้น

งานผู้ช่วยฯ ไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องผ่านยาขมการท่องจำเครื่องมือที่เป็นภาษาอังกฤษอันไม่คุ้นเคย การปรับการช่วยให้ถูกใจ Operator มากหน้าหลายตาและหลายอารมณ์ หลายครั้งท้อ หมดกำลังใจ อยากเลิก อยากลาออก แต่ไม่อยากให้พ่อแม่ผิดหวัง แถมคำขอ ครูนกยังก้องในหัว ทำตัวให้ดี ขยัน ให้คอยถามทุกคนตลอดว่า มีอะไรให้หนูช่วยไหม...ให้สู้

วันที่ 4 มิถุนา ของปีแรกที่ทำงาน ตอนมลอยู่ที่ร้านขายถูก ร้านค้าสวัสดิการของโรงพยาบาล มีโทรศัพท์มาตามตัวกลับฝ่าย วันนั้นวันเกิดมล มลได้เป่าเค้กก้อนแรกในชีวิต มลประทับใจ อยากร้องไห้ คิดย้อนไปทำงานที่นี่ก็ดี หมอเป็นกันเอง ดูแลเอาใจใส่ กินก็กินเหมือนกัน พร้อมกัน นั่งก็นั่งเสมอกัน ไม่เหมือนตอนเรียนที่ถ้าครูนั่งเก้าอี้ เด็กๆ จะนั่งกับพื้น ...มลบอกว่าจะตั้งใจทำงานและจะอยู่ที่นี่ตลอดไป

มลไม่ใช่ผู้ช่วยที่ดีที่สุด มีบางเรื่องบางราวยังพบเห็นให้เป็นโอกาสพัฒนา แต่เชื่อว่าประสบการณ์..สิ่งที่ผ่านเข้ามาในชีวิต คงช่วยให้มลได้คิดและไม่ใช้โอกาสที่มีอยู่มากนักเปลืองเปล่า

และผมคงสรุปอีกครั้งว่า “ความเข้าใจ” ที่มาที่ไปในชีวิตนั้นสำคัญ มองไปข้างหลังอย่างเข้าใจ เราจะได้เรียนรู้ เติบโตและเดินต่อด้วยกันไปข้างหน้าได้ ในจังหวะก้าวที่พอดิบพอดี

คิดถึง…บางแม่นาง โดย ทพ.กิตติธัช มงคลศิวะ และ นทพ.ธนายชิต พระสุนิน

2010-01-12T19:36:00.004+07:00

คิดถึง…บางแม่นาง โดย ทพ.กิตติธัช มงคลศิวะ และ นทพ.ธนายชิต พระสุนิน
บทสนทนาระหว่างคน 2 คน เกิดขึ้นจากความรู้สึกเดียวกัน คือ “ความคิดถึง” คิดถึงชุมชนที่เรียบง่าย แต่แฝงไว้ด้วยคุณค่า คิดถึงชุมชนใกล้ๆ เมืองกรุงที่ยังคงความอุดมสมบูรณ์ และคิดถึงชุมชนที่ชื่อ “บางแม่นาง” ชุมชนที่ทำให้เรารู้ว่า “ความเอื้ออาทร” ยังมีอยู่จริง จากแนวคิดที่ว่า “การเรียนรู้ในชีวิตคนเรา ไม่อาจจำกัดอยู่ในกรอบสี่เหลี่ยมที่มีกำแพงกั้น” เราจึงพยายามทำลายกำแพงจากกรอบความคิดเดิม โดยเลือกชุมชนในชนบทเป็นห้องเรียนเพื่อสร้างจุดเปลี่ยนที่จะทำให้การเรียนรู้ไม่ได้เป็นไปตามแบบฉบับของ “สังคมปรนัย” ความคิดถึงคงมีจุดเริ่มมาจากชุมชนเล็กๆ ในอำเภอบางใหญ่ จ.นนทบุรี เปิดโอกาสให้นิสิตทันตแพทย์ชั้นปีที่ 3 ของมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ เข้าไปเรียนรู้ชุมชน ในรายวิชาทฤษฎีและแนวคิดทางทันตกรรมชุมชน ตั้งแต่วันที่ 19-23 ตุลาคม 52 ที่ผ่านมา ภายใต้กรอบแนวคิดที่ว่า “การเรียนรู้ชีวิต บนวิถีของการเรียนรู้ชุมชน เพื่อสร้างความเข้าใจซึ่งกันและกัน” แต่สิ่งที่ได้กลับมากเกินกว่าคำว่า “เข้าใจ” แต่กลายเป็น “ความผูกพัน” ที่ทำให้ความคิดถึงเกิดขึ้นในความรู้สึกของคน 2 คนที่ได้สัมผัสชุมชนนั้น มาทบทวนความหลังที่ยังคงประทับใจ...ไม่ลืม
น้อง : เวลาผ่านไปนานแล้ว มีแต่คนบอกว่าคิดถึงแม่ที่บางแม่นาง อยากกลับไปหา ได้ยินแล้วก็รู้สึกดี แต่ที่ยังสงสัย คือ พี่เอาเวลาไหนไปเตรียมงาน ทั้งๆที่ก็เห็นวุ่นกับการสอนอยู่ทุกวัน
พี่ : พี่ก็ขอเวลาราชการไป โชคดีที่ได้พี่แพรและ พี่ปู พี่ที่ รพ.บางใหญ่ ที่คอยประสานงานกับกำนันติ๊ก ผู้นำชุมชน ทำให้งานราบรื่นและใช้เวลาไม่มาก ตอนแรกรู้สึกกังวล เพราะว่าเป็นพื้นที่ใหม่ แต่ยิ่งได้สัมผัสคนในชุมชน ก็ยิ่งรู้สึกมั่นใจ แล้วความรู้สึกก่อนนายไปหละ เป็นอย่างไรบ้าง
น้อง : ตอนแรกคิดว่าทำไมต้องไปตั้ง 5 วัน สอบเพิ่งเสร็จอยากพักมากกว่า และไปแค่เมืองนนท์ฯ เอง จะเหมาะกับการเรียนรู้จริงๆ หรือ
พี่ : แล้วรู้สึกต่างจากที่คิดไหม เมื่อเข้าไปในชุมชนวันแรก
น้อง : รู้สึกต่างไปเลย ตอนที่เข้าไปในศาลา พิธีกรตลกมาก เป็นกันเอง แล้วผู้นำชุมชนได้มากล่าวต้อนรับทำให้ความรู้สึกเกร็งลดลงไปเยอะ มีการแนะนำพ่อแม่ให้รู้จักและไหว้ด้วยพวงมาลัยเพื่อเป็นการฝากเนื้อฝากตัว ดูแล้วอบอุ่นดี หลังจากนั้นแต่ละบ้านก็ได้คุยกับพ่อแม่กัน เสียงหัวเราะเฮฮาดังสนั่นเลยอย่างกับคุ้นเคยกันมา แล้วพี่ติรู้ได้ไงว่าจะเลือกเพื่อนๆ ให้ไปอยู่บ้านไหนกัน
พี่ : กำนันติ๊กจะเป็นคนติดต่อบ้านแต่ละหลังให้ก่อน พี่จะเข้าไปพูดคุยและสอบถามรายละเอียด บางบ้านก็มีร้อยมาลัยดอกพุด หรือมีเรือให้พาย พี่เลือกตามความเหมาะสม เพราะอยากให้ได้เรียนรู้วิถีชีวิตเขา พร้อมไปกับการฝึกงานในชุมชนด้วย
น้อง : แล้วงานที่ให้หละครับ
พี่ : พี่เลือกจากเครื่องมือที่เรียนกันและงานที่พี่อยากให้ทำ โดยพี่แบ่งงานเป็นช่วงๆ ช่วงแรกเน้นการศึกษาชุมชนด้วยเครื่องมือต่างๆ หลังจากนั้นจึงนำข้อมูลที่ได้ทั้งหมดมาจัดระเบียบในช่วงต่อมา และช่วงสุดท้ายจะเป็นช่วงที่มีการตรวจสอบข้อมูลจากคนในชุมชน

น้อง : ถามถึงแผนที่เดินดินหน่อยครับว่า ทำไมเพิ่งเดินทางมาถึง ก็ให้เดินกันเลย
พี่ : เวลาเรามีจำกัดและแผนที่เดินดินทำให้เราเห็นภาพกว้างของชุมชนเห็นทั้งความสัมพันธ์และเห็นวิถีชีวิตด้วย ให้ลองพิสูจน์ว่า การทำงานชุมชนให้ง่าย ได้ผล และสนุกทำได้จริงอย่างที่หมอโกมาตรพูด แล้วรู้สึกยังไงพอจะเข้าไปทำแผนที่เดินดิน
น้อง : ตอนแรกรู้สึกไม่กล้า กลัวเขาไม่ตอบ คนแรกที่เข้าไปคุยก็เลยดูแบบเปิ่นๆ แต่พอคนถัดไปก็ดีขึ้น ชาวบ้านให้ความร่วมมือดี และคุยสนุก ได้เห็นรอยยิ้มของชาวบ้านและเพื่อนๆ ทำให้อยากทำงานต่อ ทั้งๆ ที่อากาศก็ร้อน และยังปลื้มใจไม่หายที่พอเดินเข้าบ้านไหนก็มีน้ำมาให้ดื่ม จนผมแทบจะจุกน้ำ ไม่คิดว่าจะมีน้ำใจขนาดนี้ อย่างคนในกรุงเทพฯบ้านใกล้กันยังไม่รู้จักกันเลย ส่วนงานอีกชิ้นที่ให้สัมภาษณ์ประวัติชีวิต ทำไมพี่ไม่ให้ทำพร้อมกับที่ทำแผนที่เดินดินเลย
พี่ : การสัมภาษณ์ที่ดีเราต้องใช้เวลาศึกษาเขาก่อน เวลาที่เราทำแผนที่เดินดินเราสังเกตเห็นคนมากมาย หลังจากนั้นค่อยเลือกคนที่เราสนใจ แล้วทำการสัมภาษณ์เชิงลึก เพื่อทำให้เรารู้จักเขาลึกขึ้นและเข้าใจในความเป็นตัวตนของเขามากขึ้น เราจะได้ไม่ตัดสินคนจากภาพลักษณ์ภายนอกเท่านั้น
น้อง : จริงนะครับ การสัมภาษณ์ ทำให้ผมได้สนิทกับเขามากขึ้น บางครั้งเราคิดไปเองว่าเขาเป็นแบบนี้ แต่เอาเข้าจริงก็รู้ได้เลยว่าเรามองคนแค่ผิวเผินไม่ได้ บางทีเขาอาจมีเหตุผลของเขา เพื่อนกลุ่มอื่นๆ ก็บอกว่าสนุก เหมือนรายการ reality แบบว่ากล้าถามเขา เขาก็กล้าตอบทั้งๆที่ไม่รู้จักกัน
พี่ : ที่พวกเราได้เรียนรู้โดยเฉพาะวิถีชีวิตและแง่คิดของคน พี่อยากให้พวกเราเก็บสิ่งเหล่านี้รวมถึงความรู้สึกด้วย ก็เลยให้เขียนบันทึก เผื่อเวลาหยิบมาอ่านจะได้นึกถึง แล้วกิจกรรมที่ทำกันที่วัด คือ บางแม่นางในมุมมองของข้าพเจ้า และ แผนที่ความดี นายได้เรียนรู้อะไร
น้อง : มันทำให้เราเห็นว่าในบางแม่นางตรงไหนน่าสนใจบ้าง ได้ใช้สมองคิดและได้ใช้ศิลปะ ได้เรียนรู้ด้วยเพราะข้อมูลที่ได้มายังงงว่า อันนี้อยู่ไหน สำคัญยังไง แล้วน่าจดจำไหม พอเราทำ Mind Mapping รวมกันในหน้าเดียว ก็เข้าใจง่ายขึ้นและเห็นภาพรวมของชุมชนมากขึ้น
พี่ : สำหรับแผนที่ความดี พี่นำความคิดของ “อาจารย์หมอประเวศ” มาใช้ ซึ่งจะนำแผนที่ที่ได้จากการทำแผนที่เดินดิน มาเติมคนที่น่าสนใจที่ได้จากการที่เราสัมภาษณ์ลงไป รวมไปถึงพื้นที่ที่เป็นประโยชน์ด้วย อยากให้คนในชุมชนเห็นศักยภาพและภูมิใจในท้องถิ่นของตัวเอง นอกจากนี้พี่ยังให้งานถ่ายภาพวิถีชุมชนด้วย เพราะว่าการถ่ายภาพวิถีชีวิตของคนในชุมชนที่ดีจะต้องทำให้เขาไว้ใจเราก่อน ซึ่งน้องๆ ก็ถ่ายภาพกันมาแบบมืออาชีพจริงๆ
น้อง : ตอนแรกผมไม่คิดเลยว่าในที่ใกล้เมืองกรุงขนาดนี้ จะเป็นที่ที่น่าเรียนรู้ แถมบรรยากาศก็ดี มีหลายสิ่งหลายอย่างให้น่าค้นหา ครอบครัวที่ผมอยู่ พ่อกับแม่จะให้ความสำคัญกับพวกเรามากเหมือนกับเป็นลูกชายแท้ๆของท่าน เพื่อนๆ ที่แต่ละคนดูเล่นๆ กันแต่เอาเข้าจริงๆ ก็ทำงานแบบชนิดที่เรียกว่าถวายชีวิต และยิ่งวันสุดท้ายก่อนจะจากกัน ทุกคนได้มารวมกันที่วัดแล้วเล่าความประทับใจ คำขอบคุณและคำกล่าวอำลา เป็นเพียงคำพูดที่สั้นๆ แต่ทำเอาดวงตาหลายคู่รื้นด้วยน้ำตา ยิ่งคำพูดของพ่อที่ว่า “ ฝนที่ตกลงมาเป็นเพราะฟ้าร้องไห้ ที่ลูกๆ ต้องกลับไป ” ทำเอาน้ำตาของลูกผู้ชายของผมไหลออกมาเองแบบไม่ทันรู้ตัว

เรื่องราวของการเรียนรู้เริ่มต้นจากความคิดที่อยากให้นิสิตเกิดการเรียนรู้วิถีชุมชน และเริ่มต้นจากคนเพียง 6 คน สานต่อกันจนเกิดสายสัมพันธ์ตามมาอีกมากมาย จากความคิดถึงที่แฝงไปด้วยเรื่องราวต่างๆ คงเป็นก้าวที่สำคัญของการเรียนรู้นอกห้องเรียนสำหรับนิสิต ที่จะเติบโตเป็นทันตแพทย์ที่ดีต่อไปในอนาคต สำหรับงานชุมชนคงไม่ใช่เรื่องไกลตัวของทันตแพทย์ และไม่ใช่เรื่องไกลตัวของทุกคน หากเราหยิบยื่นโอกาสที่จะเรียนรู้จากเครื่องมือง่ายๆ ในการศึกษาชุมชนให้กับตนเอง คงจะเกิดประโยชน์ไม่น้อย ไม่เพียงแต่ประโยชน์ที่จะเกิดขึ้นกับตัวเราเท่านั้นแต่ชุมชนที่เราอาสา หรือชุมชนที่เป็นบ้านเกิดของเราจะได้รับผลจากการเริ่มต้นนั้นด้วย อยู่ที่เราต่างหากว่า “กล้า” ที่จะเริ่ม “ก้าว” หรือไม่ หากเพียง “ กล้า ” แล้วคุณจะรับรู้ได้เองว่าคุณเองนั่นแหละที่จะเป็นผู้รับ...รับความสุขจากการที่คุณได้ให้
ขอขอบคุณ กำนันติ๊ก : กำนันพิษณุ สันติเมธี แห่งตำบลบางแม่นาง อ.บางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี พี่แพร : ทพญ.แพร จิตตินันท์ และ พี่ปู : ทพ.ปูรณินทุ์ ศิรอนันต์ แห่งโรงพยาบาลบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี